فهرست مطالب
سرافراز و اینترنت ایران این روزها در کانون بحثی قرار گرفتهاند که ریشهاش نه در فناوری بلکه در قدرت است. عضوی از شورای عالی فضای مجازی که همان نهادی است که سالهاست اینترنت را مدیریت میکند، حالا از درون همان ساختار میگوید که این ساختار کار نمیکند. کجا؟ در کشوری که ۸۴ روز از قطعی اینترنت گذشته و به زودی از ساعت دو هزارم قطعی عبور خواهد کرد. چه زمانی؟ درست وقتی که رئیسجمهور با تشکیل ستادی جدید وعده داده مشکل را حل کند. این خبر را زومیت و دیجیاتو در اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر کردند خبری که صادقانهترین اعتراف یک مقام داخلی درباره شکست حکمرانی اینترنت در ایران است.
سرافراز و اينترنت ايران چه گفت؟ جملهای که همه چیز را خلاصه میکند
محمد سرافراز، عضو شورای عالی فضای مجازی و از منتقدان سیاست فیلترینگ و قطع اینترنت، روز چهارشنبه گفت: همانطور که پزشکیان نتوانست برای اتصال اینترنت کاری کند، معاونش هم نمیتواند.
این جمله را یک مخالف نگفت یک عضو همان شورایی گفت که سالهاست تصمیمهای اینترنتی ایران را میگیرد. و این دقیقاً همان چیزی است که سرافراز و اینترنت ایران را به یک پرونده جدی تبدیل کرده.
سرافراز با انتقاد از ستاد جدید فضای مجازی، از ناکارآمدی ساختارها، چندصدایی و تصمیمگیری خارج از شورا درباره اینترنت میگوید.
ستاد جدید: راهحل یا لایهای روی لایههای قبلی؟
سهشنبه هفته گذشته، مسعود پزشکیان به محمدرضا عارف دستور داد انتظارات عمومی در زمینه اینترنت را با لحاظ «حساسیتهای حکمرانی، نظر رهبری و وعدهای که به مردم داده بود» فراهم کند. روز پس از آن خبری مبنی بر انتصاب عارف بهعنوان رئیس ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی منتشر شد.
اما یک نماینده مجلس گفت: درخصوص راهاندازی سازوکارهای موازی با مرکز ملی فضای مجازی تذکرات لازم داده شده است.
یعنی در یک طرف، دولت ستاد جدید میسازد. در طرف دیگر، مجلس و شورای عالی فضای مجازی میگویند این ستاد موازیکاری است. و در میان این دعوا، عارف نتوانسته در پیچوخمهای بوروکراتیک به دستاوردی قابل توجه برسد.
سرافراز و اینترنت ایران این واقعیت را عریان میکنند: مشکل اینترنت ایران ساختاری نیست که با یک ستاد جدید حل شود — تصمیم سیاسی است که هنوز گرفته نشده.
اینترنت طبقاتی: آنچه سرافراز نگفت اما زومیت گفت
سرافراز و اینترنت ایران را نمیتوان بدون اینترنت طبقاتی فهمید. صاحبان قدرت میخواهند با تضییع یک حق و کانالیزه کردن قدرت، کنترل بیشتری برای خودشان داشته باشند. درباره مسئله اقتصاد دیجیتال و دسترسی به اینترنت، گویی سیاستگذار از دسترسی آزادانه شهروندان نوعی واهمه دارد.
این واهمه یک نتیجه مشخص داشته: رئیسجمهور با انتقاد از تبعیض ایجادشده در دسترسی به اینترنت بینالمللی، تأکید کرده دولت از همه ظرفیتهای قانونی برای اصلاح این وضعیت استفاده خواهد کرد.
اما «همه ظرفیتهای قانونی» در کشوری که تصمیم اینترنت آن در شورای عالی امنیت ملی گرفته میشود، چقدر است؟
براى اطلاعات بيشتر :
ترامپ: توقف ۲۰ ساله برنامه هستهای ایران
صدای دیگری از درون: فیروزآبادی هم گفته بود
سرافراز و اینترنت ایران تنها صدای انتقادی از درون نیست. پیش از او، ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی، گفته بود ابزار قطع اینترنت به زودی از دست حکومتها خارج میشود و باید راهحلهای جایگزین پیدا کرد. او قطع ارتباطات را «صرفاً یک ابزار» میداند که به زودی قدیمی خواهد شد.
دو عضو ارشد همان شورایی که اینترنت را مدیریت میکند، میگویند سیاست فعلی کار نمیکند. اما سیاست ادامه دارد. این تناقض را چطور باید نامید؟
