فهرست مطالب
بحران سیاسی در ایران دیگر صرفاً مجموعهای از اختلافات دیپلماتیک یا تنشهای مقطعی با غرب نیست، بلکه به وضعیتی پیچیده تبدیل شده که نشاندهنده انسداد عمیق در داخل کشور است؛ انسدادی که حاکمیت میکوشد آن را با گفتمان پرصدای خارجی بپوشاند. هرچه میدان داخلی تنگتر میشود، لحن تهدید در خارج بلندتر میگردد؛ گویی سیاست خارجی به ابزاری برای مدیریت ناکامی داخلی بدل شده است، نه حل ریشههای آن.
گفتمان تقابل؛ خوانشی از منطق قدرت
در چارچوب بحران سیاسی در ایران، گفتمان رسمی بارها بر اقدامات تقابلی و تهدیدآمیز در برابر طرفهای خارجی تأکید میکند و آن را واکنشی به «مداخله» یا «هدفگیری حاکمیت» میداند. این گفتمان در ظاهر نشانه اقتدار است، اما در باطن از سردرگمی سیاسی و تلاش برای انتقال مرکز بحران به خارج حکایت دارد.
قدرت سیاسی بهجای مواجهه با ریشههای بحران، آن را بازتولید میکند؛ در حالی که توازنهای اقتصادی و سیاسی با شعار اداره نمیشوند.
بحران سیاسی در ایران و واقعیت اقتصادی
درک بحران سیاسی در ایران بدون توجه به وضعیت معیشتی مردم ممکن نیست.
تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و گسترش شکاف طبقاتی فشار سنگینی بر جامعه وارد کرده، اما گفتمان رسمی همچنان میکوشد منازعه خارجی را علتالعلل همه مشکلات معرفی کند.
این پیوند تحمیلی میان سیاست خارجی و اقتصاد داخلی، برای بخش بزرگی از جامعه دیگر قانعکننده نیست؛ بهویژه وقتی راهحلهای ملموسی برای زندگی روزمره ارائه نمیشود.
رسانه بهعنوان دشمن جایگزین
در مسیر بحران سیاسی در ایران، با رسانههای منتقد نه بهعنوان ابزار پاسخگویی، بلکه بهعنوان بخشی از «نبرد» برخورد میشود. بهجای پاسخ به پرسشها، نیتها زیر سؤال میرود و هر نقدی به توطئه خارجی نسبت داده میشود.
این رویکرد نهتنها بحران را نمیبندد، بلکه آن را گسترش میدهد؛ زیرا تقابل را از سطح سیاست به بطن جامعه میکشاند و بیاعتمادی میان قدرت و افکار عمومی را تشدید میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
اعتراضات ایران ۲۰۲۶؛ بررسی تحولات ۲۹ ژانویه و تشدید فشارها
سیاست خارجی برای توجیه بنبست داخلی
یکی از خطرناکترین جلوههای بحران سیاسی در ایران استفاده از تنشهای خارجی برای تعویق مطالبات داخلی است.
وقتی اصلاحات متوقف میشود، سطح تهدید بالا میرود.
وقتی نارضایتیهای خاموش افزایش مییابد، روایت «دشمن» بازتولید میشود.
تجربه نشان داده این سیاست به ثبات پایدار نمیانجامد، بلکه فرسایش دوگانه ایجاد میکند: انزوا در خارج و فرسودگی اعتماد در داخل.
