فهرست مطالب
رسانه مهر روز دوم اردیبهشت ۱۴۰۵ گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی را تمدید کرد؛ اما آتشبس تمدید نه نشانه عقبنشینی است، نه پایان فشار. محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران از ۲۴ فروردین آغاز شده و همچنان ادامه دارد. واشینگتن یک پیام روشن فرستاده: مذاکره بدون تسلیم، ممکن نیست.
آتشبس شناور؛ اهرم فشار، نه نشانه ضعف
آتشبس تمدید شد، اما جنگ اقتصادی متوقف نشد. این تفاوت را باید جدی گرفت
ترامپ شامگاه اول اردیبهشت اعلام کرد آتشبس تا زمان ارائه پیشنهاد از سوی تهران ادامه مییابد. همزمان، ارتش آمریکا بنادر جنوبی ایران را در محاصره نگه داشته است. بر اساس گزارش ایران اینترنشنال، ۴۵۵ میلیون دلار از تجارت روزانه ایران به عبور از تنگه هرمز وابسته است؛ رقمی که اکنون در خطر مستقیم قرار دارد.
کارشناسان در نشست عمومی در واشینگتن گفتند آتشبس تمدید شد اما این به معنای توقف فشار نیست. میعاد ملکی، پژوهشگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، صریح گفت: «زمان برای اقتصاد ایران بسیار سریعتر از ما میگذرد.»
براى اطلاعات بيشتر :
جوادی آملی و ترامپ: حمله تند مرجع تقلید به رئیسجمهور آمریکا
۲۷۰ میلیارد دلار خسارت در ۴۰ روز
طی جنگ ۴۰ روزه، خسارت اقتصادی ایران به ۲۷۰ میلیارد دلار رسید؛ معادل سه هزار دلار به ازای هر شهروند ایرانی. این ارقام از منابع رسمی است، نه از رسانههای معارض.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی اورگن با تحلیل تصاویر راداری تأیید کردند که دستکم ۷٬۶۴۵ ساختمان در سراسر ایران آسیب دیده یا تخریب شده، از جمله ۶۰ مرکز آموزشی و ۱۲ مرکز درمانی.
بلومبرگ در گزارش مستقلی نوشت که در تهران، ۲٬۸۱۶ ساختمان هدف قرار گرفتند؛ ۳۲ درصد نظامی، ۲۵ درصد صنعتی، ۲۱ درصد غیرنظامی.
آتشبس تمدید شد؛ اما سپاه در حال فروپاشی اقتصادی است
بعضی میپرسند: این آتشبس تمدید شد و ضعف نشان داده نشد؟
پاسخ در اقتصاد است
محاصره بنادر جنوبی، زیرساخت درآمدی حکومت را هدف گرفته. اختلال در تنگه هرمز باعث شده قیمت جهانی پلیمرها ۵۰ درصد افزایش یابد. بازار بورس تهران هشت هفته تعطیل بوده؛ سابقهای که در تاریخ بورس این کشور وجود ندارد. تورم ماهانه ممکن است از ۵ درصد در بهترین سناریو به بیش از ۲۰ درصد در صورت از سرگیری درگیریها برسد.
محمد ماشینچیان، روزنامهنگار ارشد اقتصادی ، هشدار داد که در سناریوی «نه جنگ، نه صلح»، قیمتها ممکن است در طول سال سه برابر شوند. اگر درگیری از سر گرفته شود، تورم سالانه میتواند به ۵۰۰ درصد برسد.
صنعت پتروشیمی؛ ستون اقتصاد در حال فروریختن
حملات به ماهشهر و عسلویه، دو قطب اصلی پتروشیمی ایران که حدود سهچهارم کل تولید را در اختیار داشتند، ضربهای کاری به اقتصاد زد. ایران سالانه حدود ۳۰ میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش ۱۵ میلیارد دلار صادر میکرد. این رقم اکنون در بحران جدی است.
بازسازی واحدهای آسیبدیده، بسته به میزان خسارت، بین شش ماه تا دو سال زمان میبرد. روسیه درخواست تهران برای تأمین پلیمر را رد کرده. کشورهای عربی همسایه نیز پس از حملات اخیر جمهوری اسلامی به آنها، بعید است همکاری کنند.
مذاکره در پاکستان؛ با شرط پایان محاصره
امیر سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، اعلام کرد آغاز دور بعدی مذاکرات در پاکستان، منوط به پایان محاصره دریایی آمریکاست. این شرطگذاری خود نشانهای از فشار واقعی است، نه قدرت.
همزمان، دوم اردیبهشت دستکم سه کشتی کانتینری در تنگه هرمز هدف تیراندازی قرار گرفتند. یک قایق تندروی سپاه پاسداران به کشتی با پرچم لیبریا نزدیک شد و به آن تیراندازی کرد. این رفتار در آستانه مذاکره، همه چیز را درباره نیت واقعی حکومت میگوید.
بیش از ۳۰ کشور برای بازگشایی هرمز جمع شدند
بریتانیا اعلام کرد نشستی دو روزه با حضور برنامهریزان نظامی بیش از ۳۰ کشور در لندن برگزار میشود تا طرحهای عملیاتی برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمین امنیت کشتیرانی بررسی شود. ترکیه به عنوان میانجی با همه طرفها در تماس است. جهان منتظر نمیماند تا ایران تصمیم بگیرد.
اعدامها متوقف نشد؛ سرکوب ادامه دارد
در همین روزها که آتشبس تمدید شد، جمهوری اسلامی مهدی فرید، زندانی سیاسی و کارمند سابق سازمان انرژی اتمی، را به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» اعدام کرد. پیش از او، امیرعلی میرجعفری در اول اردیبهشت اعدام شد. دو سازمان حقوق بشری اعلام کردند جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ جان دستکم ۱٬۶۳۹ نفر را گرفت؛ رشد ۶۸ درصدی نسبت به سال قبل.
حکومتی که در حال مذاکره است، همزمان اعدام میکند. این تناقض را باید دید.
