فهرست مطالب
قیمت غلات غذایی در ایران ۲۰۲۶ دیگر تنها اعدادی در گزارشهای اقتصادی نیست، بلکه به مسئلهای روزمره تبدیل شده که تعیین میکند چه چیزی به سفره خانواده ایرانی میرسد و چه چیزی از آن غایب است. کشوری که زمانی به خودکفایی غذایی میبالید، امروز بحران گرانی بیسابقهای را در تاریخ معاصر خود تجربه میکند. تضخم کالاهای غذایی در مارس ۲۰۲۶ از ۱۱۲ درصد فراتر رفت و قیمت نان و غلات حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافت تا گوشت از قدرت خرید بخشهای وسیعی از جمعیت خارج شود. وکالت ۲ دسامبر خبری این اعداد را در آوریل ۲۰۲۶ به نقل از منابع ایرانی و بینالمللی منتشر کرد؛ اعدادی که قابل مجادله نیستند چون از نهادهایی صادر شدهاند که متهم به بزرگنمایی بحران نیستند.
تولید فرو میریزد: اعدادی که وزرا را تکذیب میکنند
بر اساس آمار سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد FAO، تولید گندم ایران از حدود ۱۷ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ به ۱۲.۵ میلیون تن در سال گذشته کاهش یافت و پیشبینیها از افت دیگری به حدود ۱۲ میلیون تن در سال جاری حکایت دارند. تولید برنج نیز کاهش یافت و از ۴.۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۳.۹ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ رسید.
پنج میلیون تن گندم کمتر در یک سال. این یک افت فصلی نیست بلکه فروپاشی منظومه تولیدی است که دههها ساخته شده. در ۸ مه ۲۰۲۶، وزیر کشاورزی غلامرضا نوری مدعی شد که توزیع کودهای شیمیایی حدود ۸ درصد نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته، در حالی که کشاورزان و ناظران صنعت از افزایشهای بیسابقه در قیمتها خبر میدهند.
وزیر از توزیع کود صحبت میکند و کشاورز از قیمت آن. فاصله میان این دو روایت، ابعاد بحران را میسنجد.
براى اطلاعات بيشتر :
غذاهای اقتصادی ایران در عید قربان
قیمت غلات غذایی در ایران ۲۰۲۶: نان دیگر ارزان نیست
قیمت نان و غلات در نوامبر ۲۰۲۵ صد درصد افزایش یافت. و تا مارس ۲۰۲۶ این رقم دو برابر شد تا به ۱۴۰ درصد برسد. نان در ایران تاریخاً کالایی یارانهای بود که فقرا را از فشار تورم حفظ میکرد. وقتی نان با این نسبتها گران میشود یعنی آخرین شبکه ایمنی اجتماعی سوراخ شده است.
مرکز آمار ایران از افزایش شدید قیمت مواد غذایی خبر داد؛ بیش از یکسوم کالاهای اساسی در ژانویه ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل جهش قیمتی بین ۴۰ تا ۱۰۳ درصد داشتند و حبوبات و میوهها بالاترین نرخ افزایش را ثبت کردند که نگرانیها از تشدید تورم و بحران امنیت غذایی در کشور را عمیقتر میکند.
حبوبات و غلات غذای فقراست. وقتی اینها بیش از ۱۰۰ درصد گران میشوند، هیچ جایگزین دیگری در دسترس نیست.
افزایش قیمت غلات غذایی در ایران ۲۰۲۶
| کالا | درصد افزایش (۲۰۲۵-۲۰۲۶) |
|---|---|
| نان و غلات | +۱۴۰٪ |
| برنج | +۱۰۰٪ (دو برابر) |
| روغن آشپزی | +۴۰٪ |
| حبوبات | +۴۰ تا ۱۰۳٪ |
| میوه | +۴۰ تا ۱۰۳٪ |
| سبد غذایی کامل | ×۸ در پنج سال |
تورم کلی و قيمت غلات غذايي در ايران ۲۰۲۶
نرخ تورم سالانه ایران در اکتبر ۲۰۲۵ به ۴۸.۶ درصد افزایش یافت در حالی که در ماه قبل ۴۵.۳ درصد بود. تورم غذایی که به ۱۱۲ درصد رسیده بیش از دو برابر نرخ تورم عمومی است. این یعنی غذا از همه چیز دیگری سریعتر گران میشود و این دقیقاً همان چیزی است که طبقات با درآمد پایینتر را بهشکل نامتناسبی میکوبد.
در ۱۶ فوریه ۲۰۲۵، محسن بقایی نماینده کارگران در شورای عالی کار از افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی هشدار داد و تخمین زد که سبد هزینه معیشت کارگر عادی تنها در دو ماه بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته؛ از ۳۰۰ میلیون ریال به ۳۸۰ میلیون ریال.
این هشدار از نماینده کارگری در شورای عالی کار آمد یعنی از درون منظومه خود نظام. وقتی از درون فریاد بلند میشود، بحران عمیقتر از آن چیزی است که اعداد نشان میدهند.
قیمت غلات غذایی در ایران ۲۰۲۶ تنها قربانی آبوهوا یا تحریمها نیست. نتیجه منظومه کاملی از تصمیمات است: کشاورزی مکثفی که آبهای زیرزمینی را میبلعد، یارانههای دولتی گزینشی، تحریمهایی که کانالهای واردات را تنگ میکنند، و سپاه پاسداری که بر زنجیرههای توزیع تسلط دارد. کشاورز ایرانی برای آب تظاهرات میکند و با باتوم کتک میخورد، و کارگر از درون شورای حکومتی از گرانی نان هشدار میدهد. وقتی کشاورز و کارگر همزمان فریاد میزنند، سفره واقعاً در آستانه خالی شدن است.
