فهرست مطالب
نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶ به سطحی رسیده که کشور طی دهههای اخیر مشابه آن را تجربه نکرده است. از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، زمانی که اعتراضات مردمی در تهران در واکنش به فروپاشی اقتصادی آغاز شد، ماشین امنیتی جمهوری اسلامی بدون توقف کار میکند. یورونیوز در آوریل ۲۰۲۶ گزارش درباره نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶ داد که یک سازمان حقوق بشری بینالمللی تنها در مرحله جنگ، بیش از ۳۶۰۰ مورد بازداشت جدید را ثبت کرده است؛ در حالی که در میان بازداشتشدگان، نام کسانی دیده میشود که تصور میشد در امان باشند وکلا، دانشگاهیان، روزنامهنگاران و برندگان جوایز بینالمللی. این دیگر اقدام امنیتی نیست؛ مجازات جمعی است.
از ژانویه تا امروز؛ ارقامی که زندگی را جرمانگاری میکنند
آمار منتشرشده توسط سازمان فعالان حقوق بشر ایران (HRANA) نیازی به تفسیر ندارد. از زمان آغاز اعتراضات در ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، بیش از ۱۰٬۶۰۰ معترض بازداشت شدهاند، حدود ۳۳۰٬۰۰۰ نفر زخمی شدهاند و دستکم ۱۶٬۵۰۰ نفر جان باختهاند.
نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶ از نظر ریاضی یعنی نیروهای امنیتی از ابتدای سال، به طور متوسط هر ۴۵ دقیقه یک نفر را بازداشت کردهاند و این تنها بر اساس آمار ثبتشده است، نه موارد ناشناخته. در میان بازداشتشدگان، طی تنها پانزده روز نخست اعتراضات، ۱۶۹ کودک نیز حضور داشتند. ۱۶۹ کودک در پانزده روز.
سرکوب راهبرد حکومت و نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶
وقتی جنگ در ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد، بسیاری تصور میکردند دستگاههای امنیتی سرگرم تهدیدهای خارجی خواهند شد. اما واقعیت کاملاً برعکس بود. خبرنگار الجزیره در تهران فاش کرد که از زمان آغاز جنگ، بازداشتها تقریباً روزانه شده و شامل افرادی است که به نگهداری سلاح یا تلاش برای انجام عملیات در داخل کشور متهم شدهاند. در ۱۵ مارس نیز فرمانده پلیس ایران اعلام کرد از آغاز حملات، ۵۰۰ نفر به اتهام جاسوسی بازداشت شدهاند.
براى اطلاعات بيشتر :
اعلام جرم علیه عبدی و زیباکلام؛ جنگ با قلم
اما جاسوسی تنها اتهام مطرحشده نیست. فرمانده نیروی انتظامی از بازداشت بیش از ۴۰۰ نفر به دلیل «جمعآوری و انتشار تصاویر از محل حملات»، بیش از ۷۰۰ نفر از «هواداران سلطنتطلب و شبکههای مرتبط با آنان در فضای مجازی»، بیش از ۲۰۰ نفر به دلیل استفاده از ابزارهای فنی و شبکهای، بیش از ۴۰۰ نفر مرتبط با «اغتشاشات» و بیش از ۱۰۰ نفر به اتهام ارتباط با گروههای تروریستی خبر داد.
مجموع این آمار، تنها در یک بیانیه رسمی، از ۱۸۰۰ بازداشتی فراتر میرود.
فعالان و برندگان نوبل پشت میلههای زندان
نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶ میان چهرههای ناشناس و شناختهشده تفاوتی قائل نیست. در میان بازداشتشدگان، بیش از ۱۰۰ فعال جامعه مدنی دیده میشوند که در رأس آنها نسرین ستوده، وکیل برجسته و برنده جایزه ساخاروف آزادی اندیشه از پارلمان اروپا، قرار دارد که در دوم آوریل بازداشت شد. همچنین نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، همچنان در زندان زنجان به سر میبرد.
به این معادله فکر کنید: زنی برنده جایزه نوبل صلح، و زنی دیگر برنده جایزه ساخاروف اروپا هر دو همزمان در زندان. این تصویر نیازی به تفسیر ندارد؛ فقط باید دیده شود.
زندان اوین؛ بمباران شد اما همچنان نماد سرکوب است
زندانیان زندان اوین در تهران تنها در یک شب، بیش از ۲۰ موج شوک ناشی از انفجارهای اطراف را تجربه کردند؛ موضوعی که نشاندهنده خطر جدی برای جان زندانیانی است که هیچ وسیلهای برای محافظت از خود در برابر حملات ندارند.
نرخ بازداشتها در ایران ۲۰۲۶ نشان میدهد نظامی سیاسی هر شهروند را یک تهدید بالقوه میبیند. از معترض خیابانی گرفته تا فعال برنده نوبل، از خبرنگاری که تصویری منتشر کرده تا شهروندی که از VPN استفاده کرده است همه در دایره سوءظن قرار دارند. حکومتی که در چند هفته ۱۰٬۶۰۰ نفر را بازداشت میکند، ۸ نفر را به دلیل اعتراض اعدام میکند و برنده جایزه نوبل را زندانی نگه میدارد، از دشمنانش نمیترسد؛ از مردم خودش میترسد.
