فهرست مطالب
بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران دیگر تنها یک مسئله فردی و پزشکی نیست، بلکه به موضوعی اجتماعی تبدیل شده که نگرانی پژوهشگران و متخصصان سلامت را برانگیخته است. بر اساس مطالعات منتشرشده در مجلات علمی بینالمللی، هزاران زن ایرانی پس از زایمان با علائمی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه مواجه میشوند؛ آن هم در شرایطی که گزارشها از افزایش موارد بدرفتاری و خشونت کلامی یا روانی در برخی اتاقهای زایمان حکایت دارد. پژوهشهای سالهای اخیر ابعاد مختلف این بحران را در بیمارستانهای ایران مورد بررسی قرار دادهاند.
آمار نگرانکننده افسردگی پس از زایمان
بررسی ۴۱ مطالعه علمی در ایران نشان میدهد که میزان ابتلا به بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران، بهویژه افسردگی پس از زایمان، حدود ۲۵.۳ درصد است. این رقم از میانگین ثبتشده در بسیاری از کشورهای توسعهیافته بالاتر محسوب میشود.
همچنین یک پژوهش در جنوب شرق ایران نشان داده است که ۲۴.۲ درصد از مادران تنها چند روز پس از زایمان علائم افسردگی را تجربه کردهاند. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که زنانی که با فشارهای روانی، مشکلات اقتصادی یا بارداری ناخواسته مواجه بودهاند، بیش از دیگران در معرض مشکلات روانی پس از زایمان قرار دارند.
براي اطلاعات بيشتر :
قتل ناموسی در ایران ۲۰۲۶؛ جنایتی که قانون از آن محافظت میکند
خشونت علیه زنان در اتاقهای زایمان
بحران بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران تنها به عوامل پزشکی محدود نمیشود. مطالعهای که روی ۲۸۸ زن در تبریز انجام شده، نشان میدهد زنانی که هنگام زایمان با بیاحترامی، تحقیر یا بدرفتاری مواجه شدهاند، بیشتر در معرض اختلال استرس پس از سانحه قرار گرفتهاند.
این پژوهش اشکال مختلف بدرفتاری از جمله نادیده گرفتن خواستههای مادر، رعایت نکردن حریم خصوصی و رفتار نامناسب کادر درمان را ثبت کرده است. فعالان حقوق زنان معتقدند چنین رفتارهایی نشاندهنده ضعف سازوکارهای نظارتی و حمایتی در برخی مراکز درمانی کشور است.
تأثیرات فراتر از مادر
کارشناسان هشدار میدهند که بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران تنها سلامت مادر را تهدید نمیکند، بلکه پیامدهای آن میتواند بر رشد عاطفی و روانی کودک نیز اثر بگذارد. مطالعات نشان دادهاند که افسردگی و اضطراب پس از زایمان ممکن است کیفیت رابطه مادر و نوزاد را کاهش داده و بر روند رشد اجتماعی کودک تأثیر منفی بگذارد.
بحرانی خاموش در سایه مشکلات اقتصادی
با وجود افزایش تعداد تحقیقات درباره بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران، این موضوع هنوز جایگاه پررنگی در سیاستگذاریهای عمومی کشور ندارد. در شرایطی که نظام سلامت با محدودیتهای مالی و کمبود منابع مواجه است، بسیاری از زنان پس از زایمان از دسترسی به خدمات مشاوره و حمایت روانی محروم میمانند.
به همین دلیل، کارشناسان معتقدند که رسیدگی به بیماریهای روانی پس از زایمان در ایران باید به یکی از اولویتهای نظام سلامت تبدیل شود؛ چرا که سلامت روان مادران، مستقیماً با سلامت نسل آینده جامعه در ارتباط است.
