فهرست مطالب
بحران ارتباطات در ایران دیگر یک اختلال فنی نیست یک سیاست است. از مجموع ۱۰۶ روز ابتدایی سال ۲۰۲۶، مردم ایران تنها ۳۷ روز به اینترنت دسترسی داشتهاند. این آمار را نتبلاکس سازمان مستقل نظارت بر آزادی اینترنت منتشر کرده و آن را «بیسابقه در جهان» توصیف کرده است. نود میلیون نفر، در قرن بیستویکم، از جهان قطع شدند نه به خاطر جنگ طبیعی، بلکه به دستور حاکمیتی که از ارتباط مردم با یکدیگر میترسد.
تاریخچهای از قطعیهای تکراری
بحران ارتباطات در ایران یکشبه اتفاق نیفتاد. جمهوری اسلامی سالهاست اینترنت را بهعنوان اهرم کنترل به کار میبرد:
- آبان ۱۳۹۸: اینترنت ۵ روز کاملاً قطع شد در دل کشتار معترضان
- شهریور ۱۴۰۱: محدودیتهای گسترده همزمان با اعتراضات مهسا امینی
- دیماه ۱۴۰۴: همزمان با دوازدهمین روز اعتراضات سراسری، نتبلاکس آغاز قطع سراسری اینترنت را حدود ساعت ۸:۳۰ صبح تأیید کرد
- بهمن ۱۴۰۴ تاکنون: قطعی دوم همزمان با حملات نظامی و ادامه آن تا امروز
اعداد فاجعه را بشناسید
بحران ارتباطات در ایران پشتش یک فاجعه اقتصادی تمامعیار نهفته است:
- وزیر ارتباطات ایران اعلام کرد این قطع اینترنت روزانه ۳۵.۷ میلیون دلار به اقتصاد کشور خسارت وارد میکند
- رئیس کمیسیون دانشبنیان اتاق ایران خسارت غیرمستقیم را روزانه تا ۸۰ میلیون دلار برآورد کرده است
- نتبلاکس خسارت کلی ۴۸ روز اول را حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار اعلام کرد
- فروش آنلاین در دوران قطع اینترنت ۸۰ درصد کاهش یافت
- شاخص کل بورس تهران طی چهار روز ۴۵۰ هزار واحد سقوط کرد
- ایرانسل ۸۵ درصد از درآمد خود را در ۱۰ روز از دست داد
ده میلیون نفر زیر آوار دیجیتال
اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر در حوزه اقتصاد دیجیتال ایران است. این یعنی ده میلیون خانواده که نانشان به اینترنت وصل است و حاکمیتی که با یک دستور، این نان را قطع میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
زندانی بریتانیایی در ایران: شکرگزارم اینجا بزرگ نشدم
در شرکتهای حوزه دیجیتال، بین یکششم تا یکپنجم نیروی انسانی در معرض تعدیل قرار دارند. در یک شرکت ۶۰۰ نفره، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر با خطر از دست دادن شغل مواجه شدند.
اینترنت طبقاتی: رانت جدید
بحران ارتباطات در ایران یک فصل تازه دارد فصلی که شاید از فصلهای قبلی خطرناکتر باشد: اینترنت پرو.
در حالی که نود میلیون ایرانی از اینترنت محرومند، حکومت شروع به توزیع دسترسی ویژه برای گروههای منتخب کرده است. معاون وزیر ارتباطات این رویکرد را «تبعیضآمیز و تهدیدی برای امنیت ملی» دانست اعترافی که از دل خود سیستم بیرون آمد.
واکنش مردم اما صریح بود: سازمان نظام پرستاری اعلام کرد مایل نیست امتیاز ویژهای نسبت به عموم مردم دریافت کند. کانونهای وکلا در سمنان و اصفهان هم از پذیرش این رانت خودداری کردند.
آموزش، سلامت، و زندگی روزمره
نتبلاکس اعلام کرد قطعی اینترنت روند آموزش در مدارس و دانشگاهها را با اختلال جدی مواجه کرده است. دانشجویان نمیتوانند پایاننامه بنویسند. پزشکان به پایگاههای علمی دسترسی ندارند. کسبوکارها با مشتریان خارجی ارتباط برقرار نمیکنند.
یک گزارش تخصصی تأکید کرد: «قطعی اینترنت به ناامیدی گسترده، افزایش شکاف دیجیتال، افزایش نرخ مهاجرت بیبازگشت و آسیبهای تخریبکننده نهادها و سرمایههای اجتماعی منجر میشود خساراتی که به شکل عدد نمایش داده نمیشوند.»
بحران ارتباطات در ایران یک خطای فنی نیست یک انتخاب سیاسی است. هیچ راهکار فنیای در جهان وجود ندارد که بتواند برخلاف خواست اکثریت، محدودیتهای غیرقابل قبول را به مردم تحمیل کند. اما جمهوری اسلامی این راهکار ناموجود را پیدا کرده و نامش «امنیت» است.
