فهرست مطالب
گزارشهای میدانی منتشرشده در ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ نشان میدهد موج تازهای از اعتراضات دانشجویی در ایران در دانشگاههای بزرگ کشور شکل گرفته است. تصاویر و ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی از تجمع دانشجویان در تهران، مشهد، اصفهان و شیراز حکایت دارد؛ جایی که شعارهای سیاسی، انتقاد از ساختار قدرت و مطالبات تغییرات بنیادین شنیده میشود. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که فضای امنیتی در محیطهای دانشگاهی طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است.
اطلاعات بيشتر درباره گسترش اعتراضات دانشجویی در ايران
بر اساس دادههای گردآوریشده از منابع محلی، طی ۴۸ ساعت نخست این موج، دستکم در ۱۲ دانشگاه کشور تجمع اعتراضی ثبت شده است. این رقم نسبت به دوره مشابه در سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش را نشان میدهد. تحلیل روندها بیانگر آن است که گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران دیگر محدود به یک دانشگاه یا یک شهر خاص نیست و بهصورت شبکهای در حال انتشار است.
براى اطلاعات بيشتر :
تشدید تنش آمریکا علیه ایران و خطر درگیری نظامی
نکته قابل توجه در گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران، تغییر ماهیت شعارهاست. اگر در سالهای گذشته مطالبات اقتصادی مانند تورم ۴۰ درصدی یا کاهش قدرت خرید محور اصلی اعتراضات بود، اکنون شعارها مستقیماً ساختار سیاسی و مشروعیت حاکمیت را هدف قرار میدهد. این تغییر گفتمان نشاندهنده عبور بخشی از نسل جوان از مطالبات صرفاً معیشتی به مطالبات سیاسی گستردهتر است.
آمارها و گزارشهای
از منظر آماری، جمعیت دانشجویی کشور حدود ۳.۲ میلیون نفر برآورد میشود. اگر تنها ۵ درصد از این جمعیت در اعتراضات اخیر مشارکت داشته باشند، رقمی معادل ۱۶۰ هزار نفر بهدست میآید؛ عددی که میتواند تأثیر قابلتوجهی بر فضای سیاسی کشور بگذارد. هرچند آمار دقیق بازداشتها اعلام نشده، اما گزارشهای از بازداشت دهها دانشجو در چند شهر خبر میدهد.
تحلیلگران اجتماعی معتقدند گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران ریشه در سه عامل اصلی دارد: بحران اقتصادی مزمن، محدودیتهای آزادیهای مدنی و کاهش امید به اصلاحات تدریجی. نرخ بیکاری جوانان که طبق برخی برآوردها به بیش از ۲۰ درصد رسیده، در کنار محدودیتهای سیاسی، زمینهساز نارضایتی عمیق در میان دانشجویان شده است.
نقش فضاى مجازى در گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران
همچنین فضای مجازی نقش کلیدی در گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران ایفا میکند. هماهنگی تجمعات از طریق شبکههای اجتماعی باعث شده سرعت انتشار فراخوانها نسبت به سالهای قبل تا دو برابر افزایش یابد. این تحول دیجیتال، کنترل کامل اعتراضات را برای نهادهای امنیتی دشوارتر کرده است.
در جمعبندی، گسترش اعتراضات دانشجویی در ایران را نمیتوان صرفاً یک رویداد مقطعی دانست. استمرار این روند، همراه با افزایش مشارکت و تغییر لحن مطالبات، نشان میدهد دانشگاه همچنان یکی از کانونهای اصلی تحولات سیاسی کشور است؛ کانونی که در صورت تداوم فشارهای اقتصادی و امنیتی، میتواند به موتور محرک تحولات بزرگتر در ساختار سیاسی ایران تبدیل شود.
