فهرست مطالب
در قیام ایرانیان که وارد هفته دوم خود در ژانویه ۲۰۲۶ شده است، اعتراضات در ایران از زمان آغاز آن گسترش بیسابقهای را تجربه کرده است، با جریان تظاهرات و تجمعات اعتراضی در ۴۶ شهر که از تهران تا کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام امتداد دارد، که عمق نارضایتی عمومی از وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور را نشان میدهد.
گسترش اعتراضات و ابعاد “قيام ایرانیان”
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر هرانا، اعتراضات در ایران که بیش از دوازده روز پیش آغاز شد، از تجمعات معیشتی به قیام دوگانه ایرانیان با ماهیت سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. در این اعتراضات، اقشار وسیعی از جامعه از جمله دانشجویان، کارگران و طبقه متوسط شرکت کردند، در حالی که مقامات امنیتی به استفاده از زور ادامه دادند.
براى اطلاعات بيشتر :
قطع اینترنت در ایران؛ سرکوب دیجیتال و تأثیر آن بر اعتراضات
همچنین دادههای هرانا نشان داد که تعداد بازداشتشدگان در طول قیام ایرانیان افزایش یافته است، به طوری که تعداد افرادی که بازداشت شدهاند به بیش از ۲٬۲۷۷ نفر رسیده است، از جمله ۱۶۶ جوان زیر هجده سال.
همچنین ۴۲ مورد مرگ ناشی از خشونتهای امنیتی ثبت شده است که نشاندهنده گسترش تنشها بین معترضان و دولت است.
دلایل اجتماعی و اقتصادی پشت اعتراضات
اعتراضات در ایران خشم عمیق از قیام ایرانیان علیه بحرانهای معیشتی فزاینده را منعکس میکند، که شامل تضعیف ارزش پول، افزایش نرخ تورم، و وخامت سطح زندگی و خدمات اساسی میشود. وضعف سیاستهای اقتصادی ناکام و تشدید بیکاری، تنشهای مردمی را افزایش داده است، به طوری که خواستههای معترضان از مرزهای خواستههای معیشتی فراتر رفته و به دعوت به اصلاحات اساسی و حتی تغییر کلی در روشهای حکمرانی رسیده است.
واکنش نظام به “شورش ایرانیان”
در مقابل، تلاش کرد نظام ایران اعتراضات در ایران را به عنوان یک تهدید امنیتی داخلی تصویر کند، با تأکید بر ضرورت حفظ ثبات و “امنیت کشور”، در یک سخنرانی رسمی که اعتراضات را با تهدیدات خارجی مرتبط میسازد، طبق اعلام برخی نهادهای دولتی. و با وجود فراخوانهای رسمی برای گفتگو، قیام ایرانیان هیچ نشانهای از عقبنشینی نشان نداد، بلکه علاقه مردم به شرکت در تظاهرات، اعتصابات و تجمعات اعتراضی در خیابانهای شهرهای بزرگ افزایش یافت.
گسترش پوشش و تأثیر بینالمللی
پوشش اعتراضات در ایران محدود به رسانههای محلی نبود، بلکه به آژانسهای بینالمللی و فعالان حقوق بشر محلی نیز گسترش یافت، که به برجسته کردن قیام ایرانیان به عنوان یک حرکت اجتماعی-سیاسی با توجه جهانی کمک کرد، در میان تحلیلهایی که بین فشارهای اقتصادی، تحریمهای بینالمللی و ابعاد تغییر سیاسی ارتباط برقرار میکنند.
قيام ایرانیان روح تازهای از حرکتهای مردمی در مواجهه با بحرانهای انباشته شده در طول سالها را نشان میدهد. با گسترش دامنه اعتراضات در ایران به بیش از ۴۶ شهر، به نظر میرسد که حرکت مردمی تنها یک واکنش گذرا نیست، بلکه نشانهای از خواستههای عمیقتری برای تغییر در کشور است. ادامه این شتاب و ادغام آن با نیروهای اجتماعی و سیاسی مختلف ممکن است شکل ایران را در سالهای آینده تعیین کند.
