فهرست مطالب
پخش فیلم سینمایی فراری بزرگ از شبکه نمایش خبری است که در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما در بطن خود یک سؤال بزرگتر را پنهان میکند. نسیمآنلاین، پایگاه خبری وابسته به صداوسیما، در اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد که فیلم سینمایی «فراری بزرگ» محصول لهستان در سال ۲۰۲۱ در ژانر اکشن، کمدی و جنایی از شبکه نمایش سیما روی آنتن میرود. مدیر دوبله این سینمایی شراره حضرتی و صدابردار آن روژین جشن سده است و شبکه نمایش مسئولیت رصد این اثر را بر عهده داشته و پس از طی مراحل تایید و روندهای ترجمه، ویراستاری و سپس دوبله، این عنوان برای مخاطبان این شبکه پخش خواهد شد. این مسیر طولانی از «رصد» تا «تایید» تا «دوبله» خود داستانی است که کمتر کسی دربارهاش مینویسد.
فیلمی که ۹ جایزه برد و تلویزیون ایران دیر رسید
«فراری بزرگ» برنده و نامزد ۹ جایزه از جشنوارههای ملی و بینالمللی شده است. یک فیلم لهستانی که در سال ۲۰۲۱ ساخته شده، در سال ۱۴۰۴ به تلویزیون ایران میرسد یعنی با تأخیری نزدیک به چهار سال.
این تأخیر تصادفی نیست. پخش فیلم سینمایی فراری بزرگ از شبکه نمایش پس از گذر از «مراحل تایید» ممکن شده؛ فرآیندی که در تلویزیون ایران معنایی مشخص دارد: بررسی صحنه به صحنه، حذف هر چیزی که با معیارهای تعریفشده تطابق ندارد، و تحویل نسخهای که گاهی بیشتر از آنکه شبیه اثر اصلی باشد، شبیه خلاصهای از آن است.
فیلم در ابتدا ممکن است داستانی آشنا داشته باشد، اما هرچه پیش میرود چرخشهای زیادی در داستان و شخصیتها میبینیم که به آن جذابیت میبخشد و مخاطب را به دنبال خود میکشاند. سؤال این است: آیا این «چرخشهای جذاب» پس از عبور از قیچی سانسور دستنخورده میماند؟
مخاطبی که دیگر منتظر تلویزیون نمیماند
پخش فیلم سینمایی فراری بزرگ از شبکه نمایش در شرایطی اتفاق میافتد که مخاطب ایرانی دیگر تلویزیون را تنها گزینهاش نمیداند. آمارها گویاست: بیش از ۴۰ میلیون کاربر ایرانی از VPN استفاده میکنند تا به محتوای دیجیتال بدون سانسور دسترسی داشته باشند.
براى اطلاعات بيشتر :
قتل آيدا عقيلي و نیروهای رژیم در خیابانهای تهران
مناسبسازی برای نابینایان؛ یک قدم مثبت در مسیر اشتباه
یک نکته مثبت در این ماجرا وجود دارد که نباید نادیده گرفت. فیلم «فراری بزرگ» متناسبسازی شده برای نابینایان و ناشنوایان، برای نخستین بار از شبکه نمایش سیما پخش شد.
این اقدام نشاندهنده توجه به حقوق مخاطبان کمتوان است و در جای خود ارزشمند است. اما این قدم مثبت در کنار سانسور محتوایی گستردهای قرار میگیرد که خود نوعی ناتوانسازی مخاطب عادی است ناتوان از دیدن اثر آنگونه که خالقش خواسته.
پخش فیلم سینمایی فراری بزرگ از شبکه نمایش خبری است که در ظاهر از یک انتخاب هنری سخن میگوید، اما در واقع نشانهای است از چالش بزرگتر تلویزیون دولتی ایران: چگونه میتوان با محتوایی که پیش از رسیدن به مخاطب از چند صافی گذشته، رقیب فضای دیجیتال آزاد بود؟ پاسخ ساده است: نمیتوان. مگر اینکه اول از همه، آن صافیها برداشته شوند.
