فهرست مطالب
اعلام جرم علیه عبدی و زیباکلام این بار دیگر خبر نیست الگو است. قوه قضاییه اعلام کرد که دادستانی تهران علیه دو شخص و دو رسانه منتشرکننده اظهارات آنها اعلام جرم کرده و این افراد و رسانهها به دادسرا احضار شدهاند. یک روزنامهنگار باسابقه یادداشتی در «اعتماد» نوشت و یک استاد دانشگاه در مصاحبهای با «آنا» سخن گفت همین کافی بود تا دستگاه قضایی در اردیبهشت ۱۴۰۵ وارد عمل شود. این دو نه سلاح داشتند، نه بمب فقط کلمه داشتند. و ظاهراً در ایران امروز، کلمه خطرناکترین سلاح است.
جرم چیست؟ گفتن آنچه همه میدانند
زیباکلام مقصر اصلی این ماجرا را «ایران اینترنشنال» میداند: «من در قطر حدود یک ساعت و نیم سخنرانی کردهام، اما این رسانه یک بخش از سخنان من را بدون اشاره به جملات قبل و بعد از آن برداشت و منتشر کرد.»
این توضیح شاید درست باشد یا نباشد. اما پرسش مهمتر اینجاست: چرا یک استاد دانشگاه در ایران باید برای گفتن نظرش در یک همایش خارجی از قانون واهمه داشته باشد؟ دادستانی تهران در راستای وظیفه قانونی عدلیه برای «مقابله با برهمزنندگان امنیت روانی جامعه» علیه روزنامه اعتماد و عباس عبدی اعلام جرم کرد.
«امنیت روانی جامعه» این جمله را باید با دقت خواند. در قانون ایران این مفهوم به ابزاری تبدیل شده که میتوان با آن هر صدای مخالفی را خاموش کرد. مرز «امنیت روانی» کجاست؟ هر جا که دادستان تصمیم بگیرد.
زیباکلام؛ مردی که پروندههایش تمام نمیشود
اعلام جرم علیه عبدی و زیباکلام برای زیباکلام تازگی ندارد. زیباکلام با رأی صادره از سوی دادگاه بابت ارتکاب «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ۱۸ ماه حبس و ۲ سال محرومیت از فعالیت در احزاب، گروههای سیاسی و فضای مجازی محکوم شده بود. در پرونده دوم نیز به یک سال حبس محکوم شده است.
براى اطلاعات بيشتر :
صدای انفجار در چابهار؛ جنوب ایران زیر آتش
یعنی این مرد پیش از این اعلام جرم جدید، حکم ۱۸ ماه حبس به علاوه یک سال حبس دیگر داشت. زیباکلام ۲۳ اردیبهشت برای اجرای حکم حبس وارد زندان شد که به دلیل بیماری و تشخیص پزشکی قانونی در مرخصی درمانی به سر میبرد.
روزنامه اعتماد؛ هدفی که بارها زخم خورده
روزنامه اعتماد در میان نشریات اصلاحطلب ایران یکی از معدود رسانههایی است که هنوز منتشر میشود. اما هزینه این بقا را با پروندههای قضایی پیدرپی میپردازد. اعلام جرم علیه عبدی و زیباکلام که این بار دو رسانه را هم در بر میگیرد، نشانهای است از استراتژی قضایی فراتر از تنبیه افراد: هدف، خاموش کردن پلتفرم است.
وقتی رسانهای میداند که انتشار یک یادداشت ممکن است منجر به احضار سردبیر و هیئت تحریریه شود، سانسور دیگر نیازی به دستور ندارد درونزا میشود.
اعلام جرم علیه عبدی و زیباکلام در تاریخ مطبوعات ایران ثبت میشود نه به عنوان نقطه پایان، بلکه به عنوان یک فصل در روایت بلندمدتتری از مقاومت فکری. نظامی که به جای پاسخ دادن به استدلال، به استدلالکننده پرونده تشکیل میدهد، اعتراف ضمنی دارد که در میدان ایدهها بازنده است. زندان میتواند جسم را نگه دارد اما کلمهای که یک بار گفته شده، دیگر برنمیگردد.
