فهرست مطالب
اعتراض ژاپن به سفر پوتین به جزایر مورد مناقشه کوریل، بار دیگر اختلاف قدیمی مسکو و توکیو را به صدر اخبار منطقه بازگرداند. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ برای نخستینبار بهصورت حضوری از جزیره ایتوروپ بازدید کرد؛ اقدامی که با واکنش شدید وزیر خارجه ژاپن روبهرو شد.
اعتراض ژاپن به سفر پوتین چه معنایی دارد؟
توشیمیتسو موتگی، وزیر خارجه ژاپن، اعلام کرد توکیو این سفر را بهشدت محکوم میکند و چهار جزیره مورد مناقشه، از جمله ایتوروپ، را بر اساس ادعای ژاپن بخشی از قلمرو این کشور میداند. روسیه اما از سال ۱۹۴۵ این جزایر را تحت کنترل خود دارد.
این اختلاف تنها یک دعوای مرزی نیست. جزایر کوریل از نظر موقعیت نظامی و دسترسی به آبهای اقیانوس آرام اهمیت راهبردی دارند و اختلاف بر سر آنها یکی از موانع اصلی امضای پیمان صلح رسمی میان روسیه و ژاپن پس از جنگ جهانی دوم بوده است.
پوتین در کوریل؛ پیام مسکو به توکیو
پوتین در جریان این سفر از یک کارخانه فرآوری ماهی، بیمارستان و مدرسه در ایتوروپ بازدید کرد و با مقامهای محلی دیدار داشت. این سفر پس از رزمایشهای بزرگ دریایی روسیه در خاور دور انجام شد و در شرایطی صورت گرفت که فضای امنیتی شرق آسیا نیز به دلیل اقدامات کره شمالی و افزایش همکاریهای نظامی منطقهای متشنجتر شده است.
از نگاه توکیو، حضور مستقیم رئیسجمهور روسیه در یکی از چهار جزیره مورد مناقشه، صرفاً یک سفر داخلی نیست؛ بلکه اقدامی سیاسی برای تأکید دوباره بر حاکمیت مسکو بر منطقه محسوب میشود.
براى اطلاعات بيشتر :
بازگشت کودکان اوکراین و روسیه؛ میانجیگری انسانی در سایه جنگ
اختلافی که هنوز حل نشده است
جزایر مورد اختلاف در ژاپن با عنوان «سرزمینهای شمالی» شناخته میشوند. روسیه نیز بر حاکمیت خود بر این مناطق تأکید دارد. همین اختلاف تاریخی باعث شده روابط دو کشور، حتی در دورههایی که تلاشهایی برای بهبود مناسبات انجام شده، همچنان با یک پرونده حلنشده روبهرو باشد.
اعتراض ژاپن به سفر پوتین نشان میدهد که این پرونده هنوز ظرفیت تبدیل شدن به یک بحران دیپلماتیک جدید را دارد؛ بهویژه در شرایطی که روابط مسکو و توکیو پس از جنگ اوکراین بیش از گذشته تیره شده است.
اعتراض ژاپن به سفر پوتین به کوریل، نشانهای تازه از عمیقتر شدن اختلاف میان دو کشور بر سر چهار جزیره است. توکیو همچنان بر ادعای مالکیت خود تأکید دارد و مسکو نیز کنترل عملی منطقه را حفظ کرده است.
این سفر نشان میدهد پرونده کوریل همچنان بخشی از رقابت ژئوپلیتیک گستردهتر در شرق آسیاست؛ رقابتی که از اختلافات تاریخی فراتر رفته و اکنون با تحولات نظامی و امنیتی منطقه نیز گره خورده است.