فهرست مطالب
قطع اینترنت در ایران بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث در میان شهروندان، فعالان اقتصادی و نهادهای حقوق بشری تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای پایش اینترنت و رسانههای بینالمللی، از ابتدای سال ۲۰۲۶ دسترسی میلیونها ایرانی به اینترنت جهانی با محدودیتهای گسترده روبهرو شد؛ محدودیتهایی که در برخی مقاطع به خاموشی تقریباً کامل شبکه منجر شد.
طولانیترین خاموشی اینترنت در تاریخ معاصر ایران
گزارشها نشان میدهد که محدودیتهای گسترده از ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شد و در ادامه با تحولات سیاسی و امنیتی تشدید گردید. نهادهای ناظر بر ترافیک اینترنت اعلام کردند که سطح اتصال ایران به اینترنت جهانی در برخی روزها به کمتر از ۵ درصد وضعیت عادی سقوط کرده است.
این وضعیت باعث شد قطع اینترنت در ایران به یکی از طولانیترین موارد خاموشی سراسری در جهان تبدیل شود؛ رخدادی که نه تنها ارتباط شهروندان با جهان خارج را مختل کرد، بلکه کسبوکارهای آنلاین را نیز با بحران جدی مواجه ساخت.
خسارت میلیاردی به اقتصاد دیجیتال
برآوردها نشان میدهد که زیان مستقیم ناشی از قطع اینترنت در ایران بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار در روز بوده است. برخی گزارشها حتی هزینه واقعی را با احتساب خسارتهای غیرمستقیم تا ۸۰ میلیون دلار در روز تخمین زدهاند. همچنین فروش آنلاین در دوره خاموشی تا ۸۰ درصد کاهش یافت و میلیونها تراکنش الکترونیکی از چرخه اقتصاد حذف شد.
در کشوری که هزاران کسبوکار کوچک و متوسط به شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین وابسته هستند، این محدودیتها فشار مضاعفی بر خانوادههایی وارد کرد که پیش از آن نیز با تورم و کاهش قدرت خرید دستوپنجه نرم میکردند.
براى اطلاعات بيشتر :
اینترنت طبقاتی در ایران؛ شکاف تازه در عصر خاموشی دیجیتال
اینترنت؛ از حق عمومی تا امتیاز ویژه
منتقدان معتقدند قطع اینترنت در ایران تنها یک اقدام فنی نبود، بلکه بخشی از روند کنترل فضای اطلاعرسانی محسوب میشود. گزارشهای بینالمللی از ایجاد دسترسیهای طبقهبندیشده و محدود برای برخی گروهها خبر دادهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره شکاف دیجیتال و نابرابری در دسترسی به اطلاعات را افزایش داده است.
در نهایت، قطع اینترنت در ایران صرفاً به معنای خاموش شدن چند سرور یا اختلال در شبکه نیست؛ بلکه رویدادی است که بر اقتصاد، آموزش، ارتباطات و زندگی روزمره میلیونها ایرانی تأثیر مستقیم گذاشته و همچنان یکی از مهمترین چالشهای فضای دیجیتال کشور در سال ۲۰۲۶ به شمار میرود.