فهرست مطالب
قیمت بنزین در ایران بار دیگر به یکی از حساسترین بحثهای اقتصادی کشور تبدیل شده است. پایگاه اطلاعرسانی دولت اعلام کرده هنوز مصوبهای برای افزایش قیمت بنزین صادر نشده، اما همزمان از بررسی سه سناریو برای مدیریت مصرف و تأمین سوخت خبر داده است؛ موضوعی که نشان میدهد پرونده بنزین همچنان روی میز دولت قرار دارد.
قیمت بنزین در ایران؛ افزایش قیمت یا کاهش مصرف؟
اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، مصرف روزانه بنزین را حدود ۱۳۵ میلیون لیتر اعلام کرده؛ در حالی که تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۲ میلیون لیتر است. به گفته او، ۹ میلیون لیتر دیگر از پتروشیمیها و حدود ۱۴ میلیون لیتر از ذخایر یا واردات تأمین میشود.
این ارقام نشان میدهد مسئله فقط قیمت نیست؛ اقتصاد انرژی ایران با یک شکاف جدی میان تولید و مصرف روبهروست.
براى اطلاعات بيشتر :
بنزین آزاد 2026؛ عقبنشینی حکومت از ترس اعتراضات دوباره
دولت میان مردم و کسری بنزین
دولت میگوید سه سناریو را بررسی میکند: محدود کردن مصرف به میزان تولید، اختصاص سهمیه به خودروها و تخصیص بخشی از سهمیه به همه شهروندان. با این حال، هنوز هیچکدام به مصوبه نهایی تبدیل نشدهاند
نکته قابل توجه اینجاست که خود مسئولان از «تصمیمهای خلقالساعه» انتقاد میکنند. در ماجرای کرمان نیز افزایش قیمت متوقف شد و مسئول سازمان انرژی گفت برخی مدیران خارج از چارچوب عمل کردهاند.
بحران اصلی کجاست؟
طبق آمار اعلامشده، مصرف بنزین امسال ۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. همچنین پیشبینی شده مصرف روزانه تا پایان سال به حدود ۱۳۹ تا ۱۴۴ میلیون لیتر برسد.
اما چرا مردم باید هزینه ناکارآمدی ساختار انرژی را تحمل کنند؟ حتی مسئولان دولت نیز میگویند خودروهای پرمصرف، ضعف حملونقل عمومی، ترافیک و سفرهای تکسرنشین بخش مهمی از این ناترازی را ایجاد کردهاند.
بنزین؛ مسئلهای فراتر از قیمت
دولت اعلام کرده واردات بنزین در سال جاری ممکن است حدود ۴.۵ میلیارد دلار هزینه داشته باشد. در مقابل، افزایش تولید نیز به سرمایهگذاری ۱۳ تا ۳۰ میلیارد دلاری نیاز دارد.
بنابراین، قیمت بنزین در ایران نباید به سادهترین راه برای جبران ناکارآمدیها تبدیل شود. اصلاح خودروها، توسعه حملونقل عمومی و شفافیت در مدیریت منابع، پیش از انتقال هزینه به مردم ضروری است.
در نهایت، مسئله فقط چند لیتر بنزین بیشتر یا کمتر نیست؛ مسئله این است که چرا پس از دههها سیاستگذاری، جمهوری اسلامی هنوز برای تأمین سوخت مورد نیاز کشور میان چند سناریوی پرهزینه سرگردان است.
