فهرست مطالب
نماز عید قربان در مشهد هر سال با همان تصاویر تکرار میشود صفهای منظم زائران، صحنهای پرجمعیت حرم رضوی، و میکروفونی که صدای امام جمعه را به گوش هزاران نفر میرساند. نماز عید سعید قربان روز چهارشنبه ششم خردادماه ۱۴۰۵، مصادف با دهم ذیالحجه، به امامت آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی و امام جمعه مشهد، در حرم مطهر رضوی اقامه شد. این خبر را خبرگزاری مهر و صداوسیما ششم خرداد ۱۴۰۵ پوشش دادند. اما نماز عید قربان در مشهد در سال ۱۴۰۵ دو روایت دارد: آنچه دوربینها نشان میدهند و آنچه پشت آنهاست.
آنچه دوربین نشان داد: عظمت واقعی
نماز عید قربان در مشهد از نظر معنوی و جمعیتی رویدادی بینظیر است. با توجه به حضور پرشور زائران و مجاوران در مراسم دعای عرفه و نماز عید سعید قربان، تمامی بخشهای خدماتی حرم مطهر از روز سهشنبه پنجم خردادماه در وضعیت آماده به خدمت کامل قرار گرفتهاند.
این مراسم علاوه بر رواق امام خمینی و شبستانهای زیرین آن، در شبستانهای مسجد جامع گوهرشاد و رواقهای دارالحجه، شیخ طوسی و شیخ عاملی نیز برگزار شد.
اعداد این حضور را ملموس میکنند:
- حرم امام رضا با مساحت ۳۳۱,۵۷۸ متر مربع بزرگترین مجموعه مذهبی جهان است
- سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر از ایران و جهان به مشهد میآیند
- در ایام عید قربان، ظرفیت حرم به بیش از ۵۰۰,۰۰۰ نفر در روز میرسد
- تمامی ردههای خدماتی شامل خادمان، کفشداران، دربانان، نیروهای انتظامات صحنها و رواقها در این روزها با تمام توان در جایگاههای پیشبینیشده مستقر بودند.
این عظمت واقعی است و هیچکس نمیتواند انکارش کند. میلیونها ایرانی با ایمان واقعی به این مراسم میآیند، نه با اجبار.
آنچه دوربین نشان نداد: امام جمعهای که دین را سیاسی کرد
نماز عید قربان در مشهد یک مشکل قدیمی دارد که هر سال تکرار میشود: امام جمعهاش. آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی و امام جمعه مشهد مقدس مردی که در سالهای گذشته خطبههایش با جنجالهای سیاسی همراه بوده پشت میکروفون عید ایستاد.
علمالهدی همان کسی است که:
- زنان بدون حجاب را «لخت» نامید
- دانشگاههای مختلط را «فساد سازمانیافته» خواند
- در خطبههای نماز جمعه بارها از «دشمن» و «فتنه» سخن گفت در مناسبتهایی که قرار بود دینی باشند
وقتی نماز عید قربان در مشهد به امامت چنین کسی برگزار میشود، سؤال این است: آیا این مراسم عبادی است یا سیاسی؟
براى اطلاعات بيشتر :
نماز روز عرفه ۱۴۰۵ معنایی که دولت نمیتواند مصادره کند
شهری که همه میآیند اما کمتر کسی میرود
نماز عید قربان در مشهد در سایه یک واقعیت تلخ برگزار شد: ایران با ۸۵ میلیون مسلمان، امسال سهمیه حج محدودی داشت در حالی که ۲.۵ میلیون مسلمان از سراسر جهان در عرفات حضور یافتند.
تناقض اینجاست: جمهوری اسلامی خود را «حاکمیت اسلامی» مینامد، اما سهمیه حج ایرانیان به دلیل تنشهای سیاسی با عربستان دهههاست محدود است. مشهد جایگزینی است که دولت برای مردمی ساخته که نمیتوانند به مکه بروند. اما مشهد مکه نیست و این را هر مسلمانی میداند.
آنچه زائران واقعی میخواهند
نماز عید قربان در مشهد پر از زائران صادقی است که نه برای دوربین، نه برای آمار، بلکه برای دل خودشان آمدهاند. مادری که نذر کرده، پیرمردی که سالهاست این روز را در حرم است، جوانی که شاید اولین بارش باشد.
این زائران از دولت نمیخواهند که دینشان را مدیریت کند. میخواهند نماز بخوانند، دعا کنند، و به خانه برگردند بدون آنکه خطبههای سیاسی، مراسم عبادیشان را به تریبون تبدیل کند.
حرم متعلق به مردم است، نه به علمالهدی
نماز عید قربان در مشهد هر سال برگزار میشود و هر سال این سؤال تکرار میشود: آیا این حرم متعلق به مردمی است که با پای پیاده میآیند، یا متعلق به دستگاهی است که از آن برای مشروعیتسازی استفاده میکند؟
امام رضا(ع) در زمان زندگیاش، حاضر نشد ولایتعهدی مأمون عباسی را با رضایت قبول کند چون میدانست دین نباید ابزار قدرت شود. حرمی که به نام او برپاست، سزاوار است که همان اصل را حفظ کند.
اما تا وقتی امام جمعههایش را ولی فقیه تعیین میکند نه مردم این حرم هم، مثل بسیاری از نهادهای دینی ایران، بین ایمان مردم و ابزار حکومت گیر کرده است.