فهرست مطالب
خسارت حمله به پتروشیمی کارون در بامداد دوشنبه هجدهم خرداد ۱۴۰۵ هنوز بهطور کامل برآورد نشده، اما آنچه مشخص است این است که یکی از حساسترین زیرساختهای صنعتی ایران هدف قرار گرفته است. حمله هوایی اسرائیل به پتروشیمی کارون ماهشهر در صبح دوشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ جدیدترین حلقه از زنجیره تنشهای نظامی بین ایران و رژیم صهیونیستی در ۴۸ ساعت گذشته محسوب میشود. اگرچه حمله به پتروشیمی ماهشهر تلفات جانی نداشته، اما خسارتهای مالی وارده به این تأسیسات حساس در حال بررسی است. تابناک این گزارش را پوشش داد. خوشبختانه جانی نرفته اما آنچه رفته تأسیسات تولیدی که سالها برای ساختنشان وقت و سرمایه گذاشته شد داستانی جداگانه است.
از انفجار اول تا تخلیه
شروع انفجارها از محوطهای پشت پتروشیمی کارون بود. پس از حمله اول، کارکنان بهسرعت دستور تخلیه شرکت را دادند و نیروها را در محل تجمع امن جمع کردند؛ انفجار دوم و سوم نزدیک دیوار حائل بین شرکتها و بندر امام رخ داد و موجی شدید را به سمت شرکتهای اطراف فرستاد.
سه انفجار متوالی این الگوی هدفگیری دقیق است نه حمله تصادفی. خسارت حمله به پتروشیمی کارون در این سه موج تمرکز یافت. پروتکل تخلیه سریع کارکنان احتمالاً مانع از تلفات جانی شد، اما ساختمانها و تجهیزات تولیدی محافظ نداشتند.
براى اطلاعات بيشتر :
بدشکلیهای سوختگی در ایران؛ آتشِ سهلانگاری قربانی میگیرد
خسارت حمله به پتروشیمی کارون و چرا این هدف؟
شرکت پتروشیمی کارون اولین تولیدکننده ایزوسیاناتها در خاورمیانه است. این شرکت در سال ۱۳۸۱ تأسیس و در اسفند ماه ۱۳۸۷ رسماً افتتاح گردید.
اولین تولیدکننده ایزوسیاناتها در خاورمیانه این جمله هدف را توضیح میدهد. ایزوسیاناتها مواد اولیه اساسی در تولید پلیاورتان، رنگهای صنعتی و پوششهای ضدخوردگی هستند. تخریب این ظرفیت نه تنها به ایران ضربه میزند بلکه زنجیره تأمین منطقهای را نیز مختل میکند. خسارت حمله به پتروشیمی کارون از این منظر فراتر از یک کارخانه است.
تصویر بزرگتر: پتروشیمی ایران زیر آتش
تحلیلگر ارشد صنعت گاز و پتروشیمی به آسیب ۹ فاز گازی پارس جنوبی، تخریب واحدهای یوتیلیتی شامل مجتمعهای فجر ۱ و ۲، مبین و دماوند رازی و بندر امام، آسیب به واحدهای اسید نیتریک و تخریب واحدهای تولید بوتادین اشاره کرد. وقتی توقف تولید در ماهشهر و عسلویه بهعنوان دو هاب اصلی تولید پتروشیمی رخ میدهد، در نتیجه ارز ناشی از صادرات تأمین نمیشود.
این آمار را باید با دقت خواند: نه یک مجتمع، نه دو مجتمع بلکه دو هاب اصلی پتروشیمی کشور همزمان آسیب دیدهاند. ماهشهر و عسلویه با هم بخش عمدهای از صادرات پتروشیمی ایران را تأمین میکنند. توقف تولید در هر دو یعنی توقف جریان ارز و در اقتصادی که بهشدت به درآمد ارزی وابسته است، این ضربهای مضاعف است.
تأثیر بر فوتبال: حتی ورزش هم بینصیب نماند
با توجه به آسیبهایی که در حملات دشمن آمریکایی-صهیونی به پتروشیمی و صنعت فولاد وارد شد، تیمهای استقلال، سپاهان و فولاد خوزستان دیگر مثل سابق توان هزینه نخواهند داشت.
این یک نشانه غیرمنتظره از عمق آسیب است. وقتی خسارت حمله به پتروشیمی کارون و صنایع مرتبط بهقدری گسترده است که بودجه تیمهای فوتبال وابسته به این صنایع را هم تحت تأثیر قرار میدهد، میتوان ابعاد واقعی ضرر اقتصادی را بهتر تجسم کرد.
محیط زیست: خبر خوب در دل بد
مدیرکل محیط زیست استان خوزستان تأکید کرد که پتروشیمی کارون به دلیل تعطیلی در زمان بمباران منجر به آلودگی محیط زیست نشد و از پتروشیمی بندر امام هم فقط مختصر گازی در لولهها منتشر شد.
این تنها خبر مثبت در میان این گزارش است: تعطیلی بهموقع واحدها جلوی فاجعه زیستمحیطی را گرفت. ماهشهر و مناطق اطراف آن به دلیل تراکم صنعتی بالا اگر دچار نشت شیمیایی گسترده میشدند، پیامدهای غیرقابل جبرانی برای جمعیت منطقه و اکوسیستم خلیج فارس داشت.
خسارت حمله به پتروشیمی کارون بخشی از طرح بزرگتری است که هدفش تضعیف ستون فقرات اقتصاد ارزی ایران است. پتروشیمی صنعتی است که ایران در آن سالها سرمایهگذاری کرده تا جای خالی نفت خام را با محصولات با ارزش افزوده پر کند. مسئولان ارشد نظامی و سیاسی کشور تأکید کردهاند که این تجاوز بدون پاسخ نخواهد ماند. اما وعده پاسخ نظامی سؤال اقتصادی را پاسخ نمیدهد: بازسازی این تأسیسات چقدر طول میکشد، چقدر هزینه دارد، و در این فاصله اقتصاد ایران چه میکند؟