فهرست مطالب
هشدار آیتالله محامی درباره آنچه «عادیسازی گناه در فضای مجازی» خوانده میشود، بار دیگر ذهنیت حاکمیت در ایران را عیان میکند؛ ذهنیتی که بهجای مواجهه با بحرانهای انباشته اقتصادی و اجتماعی، خطر را در اخلاق فردی و جهان دیجیتال جستوجو میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
اعدام عقیل کشاورز؛ افشای چهره واقعی قضای سیاسی در ایران
این گفتمان تکراری که از زبان روحانیون حکومتی شنیده میشود، دیگر نه موعظهای دینی، بلکه ابزاری سیاسی برای توجیه سرکوب و تشدید نظارت است.
فضای مجازی؛ دشمن آماده همیشگی
در چارچوب هشدار آیتالله محامی، فضای مجازی بهعنوان منشأ اصلی انحرافات اجتماعی معرفی میشود؛ نگاهی که عامدانه نادیده میگیرد اینترنت بحرانها را نساخته، بلکه آنها را آشکار کرده است. جوانان ایرانی نه از سر «گناه»، بلکه برای فرار از واقعیتی بنبستخورده به شبکههای اجتماعی پناه بردهاند؛ واقعیتی که در آن فرصت شغلی کمرنگ، امید مصادرهشده و آزادیها سرکوب شدهاند.
سپردن مسئولیت فروپاشی ارزشی به رسانههای اجتماعی، تلاشی نافرجام برای فرار از پرسش اصلی است: چرا گفتمان رسمی کارایی خود را از دست داده و چرا نسل جدید دیگر با شعارهای تکراری قانع نمیشود؟
گفتمان اخلاقی در خدمت نظارت
هشدار آیتالله محامی بازتاب منطقی دیرپا اما بازتولیدشده در ساختار قدرت است؛ جایی که «اخلاق» بهانهای برای گسترش کنترل میشود. بهجای رسیدگی به ریشههای خشم اجتماعی، هر بیان آزاد «خطر اخلاقی» نام میگیرد و هر نقدی «انحراف».
این رویکرد نه برای حفاظت از جامعه، بلکه برای مشروعیتبخشی به سیاستهای محدودسازی اینترنت، تعقیب فعالان و سختگیری قانونی علیه کاربران بهکار میرود؛ آن هم در شرایطی که فضای مجازی به تنها منفذ باقیمانده برای بیان عمومی در ایران بدل شده است.
دوگانگی گفتمان دینی
تناقض در هشدار آیتالله محامی زمانی آشکارتر میشود که سخن از «گناه» در فضای دیجیتال به میان میآید، اما «گناهان بزرگ» در واقعیت نادیده گرفته میشوند: فساد ساختاری، غارت منابع، سرکوب زنان و زندانیکردن مخالفان.
این گزینش اخلاقی، اعتبار گفتمان دینی رسمی را فرسوده و آن را در نگاه بسیاری به ابزاری در دست قدرت تبدیل کرده است، نه مرجعی اخلاقی مستقل.
نسلی که از هشدارها نمیترسد
نسل جدید ایران دیگر با ادبیات ترسآفرین مرعوب نمیشود. هشدار آیتالله محامی نیز مانند هشدارهای مشابه، با واقعیت سخت اجتماعی برخورد میکند و پرسشهایی بنیادین را برمیانگیزد: چگونه از ما تعهد اخلاقی میخواهند در دولتی که به عدالت پایبند نیست؟ چگونه بیان جرمانگاری میشود اما سرکوب پاداش میگیرد؟
فضای مجازی که هدف حمله این گفتمان است، به آینهای از آگاهی جمعی بدل شده؛ آینهای که با موعظه خاموش نمیشود.
هشدار آیتالله محامی را باید بخشی از سیاستی گستردهتر دانست که جامعه را تهدید میبیند نه شریک. بهجای مواجهه با ریشههای بحران سیاسی و اقتصادی، راه سادهتر انتخاب میشود: شیطانیسازی فضای مجازی و انداختن بار شکستهایی که قدرت ساخته، بر دوش آن.
تا زمانی که گفتمان رسمی از پذیرش واقعیت سر باز میزند، این هشدارها تکرار خواهند شد… و اثرگذاریشان هر روز کمتر.
