فهرست مطالب
نقض حقوق بشر در جهان دیگر به حوادث پراکنده یا خطاهای فردی محدود نیست، بلکه در بسیاری از کشورها به سیاستی سازمانیافته بدل شده است؛ گاه با پوشش قانون و گاه با زور اسلحه. از خاورمیانه تا آسیا، و از آفریقا تا اروپای شرقی، ابزارها مشابهاند و روایتها متفاوت، اما قربانی همواره یکی است: انسان.
براى اطلاعات بيشتر :
نرخ مرگومیر در ایران در سال ۲۰۲۵؛ نگاهی به آمار
بر اساس برآوردهای نهادهای بینالمللی حقوق بشری، امروز بیش از ۶۰ درصد جمعیت جهان تحت حاکمیت نظامهایی زندگی میکنند که در دسته «غیرآزاد» یا «نیمهآزاد» قرار میگیرند؛ محیطی ایدهآل برای گسترش شکنجه، بازداشت خودسرانه و ناپدیدسازی قهری، که نقض حقوق بشر در جهان را به مسئلهای ساختاری و نه مقطعی تبدیل کرده است.
اعداد و ارقامی که ابعاد واقعی نقض حقوق بشر را آشکار میکند
گزارشهای حقوق بشری اخیر نشان میدهد:
- بیش از ۱۱۰ هزار زندانی سیاسی در سراسر جهان بدون محاکمه عادلانه در بازداشت بهسر میبرند.
- دستکم ۸۵ کشور از بازداشت خودسرانه بهعنوان ابزار سیاسی استفاده میکنند.
- حدود دوسوم کشورهای جهان در جلوگیری از شکنجه در اماکن بازداشت ناکام ماندهاند.
این آمارها تنها بیانگر وسعت نقض حقوق بشر در جهان نیست، بلکه ناتوانی جامعه بینالمللی در اعمال سازوکارهای مؤثر پاسخگویی را نیز افشا میکند.
کشورهایی با سابقه سرکوب سازمانیافته
با وجود تفاوت در نظامهای سیاسی، برخی کشورها در اتکای سیستماتیک به سرکوب بهعنوان شیوه حکمرانی اشتراک دارند:
- ایران: شبکهای از زندانهای سیاسی، دادگاههای انقلابی و احکام اعدام که بهعنوان ابزار ارعاب اجتماعی بهکار گرفته میشود.
- چین: اردوگاههای موسوم به «بازآموزی» در سینکیانگ، محل بازداشت میلیونها اویغور تحت پوشش امنیتی.
- کره شمالی: اردوگاههای کار اجباری خارج از هرگونه نظارت بینالمللی.
- روسیه: استفاده از زندان برای حذف مخالفان و بازآرایی فضای عمومی با زور.
- سوریه: نمونهای عریان از شکنجه تا مرگ در زیرزمینهای نهادهای امنیتی.
این نمونهها چهرههای متفاوت یک واقعیت واحدند: نقض حقوق بشر در جهان بهعنوان سیاست رسمی دولتها.
زندانها؛ جغرافیای پنهان شکنجه
زندانها صرفاً مکان نگهداری نیستند، بلکه ابزار شکستن روانی و سیاسی افراد بهشمار میروند. از جمله شناختهشدهترین زندانهای مرتبط با نقض حقوق بشر:
- زندان اوین – ایران: نماد بازداشت سیاسی و شکنجه روانی.
- زندان صیدنایا – سوریه: کارخانه مرگ تدریجی خارج از هر چارچوب قانونی.
- گوانتانامو – ایالات متحده: الگوی بازداشت خارج از نظام قضایی.
- لاوگای – کره شمالی: اردوگاههای نابودی از طریق کار اجباری.
تداوم فعالیت این زندانها طی دههها، جوهر واقعی نقض حقوق بشر در جهان را دور از شعارهای دیپلماتیک آشکار میکند.
چرا نظام بینالمللی شکست میخورد؟
با وجود سازمان ملل، شورای حقوق بشر و دادگاههای بینالمللی:
- منافع سیاسی بر ارزشهای انسانی اولویت دارد.
- حق وتو از عاملان نقض حقوق بشر محافظت میکند.
- گزارشها نوشته میشوند، اما اجرا نمیشوند.
در نتیجه، نقض حقوق بشر در جهان به پروندهای رسانهای تبدیل شده، نه قضایی.
تجربه تاریخی نشان میدهد نظامهای سرکوبگر با گزارشها سقوط نمیکنند، بلکه با انباشت آگاهی و فشار داخلی فرو میپاشند. افشای نقض حقوق بشر در جهان تنها یک وظیفه اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی سیاسی است؛ چراکه سکوت بینالمللی، شریک پنهان جنایت است.
تا زمانی که جلاد زندان را در اختیار دارد و قربانی از صدا محروم است، پرونده حقوق بشر همچنان با خون ورق خواهد خورد… مگر آنکه این تبانی جهانی شکسته شود.
