فهرست مطالب
برنامه هستهای ایران همچنان توجه بینالمللی را به خود جلب میکند، در حالی که گزارشهای اخیر از ذخایر قابل توجه اورانیوم غنیشده با خلوص بالا خبر میدهند و پس از حملات نظامی در ژوئن ۲۰۲۵، دسترسی بینالمللی به تأسیسات کاملاً قطع شده است. بر اساس گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در فوریه ۲۰۲۶، ذخایر ایران از اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد پیش از حملات اسرائیلی و آمریکایی به حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم رسیده بود؛ مقداری که اگر به سطح ۹۰ درصد برسد، طبق استانداردهای آژانس، برای تولید مواد شکافتپذیر کافی برای حدود ۱۰ سلاح هستهای کفایت میکند.
براى اطلاعات بيشتر:
تاسیسات هستهای ایران سالم ماند؛ گزارش آژانس
ذخیرهسازی زیرزمینی در اصفهان نگرانیها را افزایش داده است
گزارش تأکید کرد که بخش بزرگی از این ذخایر – حدود نیمی از آن یا کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم – در مجموعه تونلهای زیرزمینی مجتمع اصفهان نگهداری میشد، جایی که تصاویر ماهوارهای فعالیت منظم خودروها در اطراف ورودیها را نشان میداد. با وجود حملاتی که این سایت را هدف قرار داد، به نظر میرسد مقادیر دفنشده احتمالاً دستنخورده باقی ماندهاند؛ طبق اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در مارس ۲۰۲۶، هیچ نشانهای از تغییرات اساسی در سایت مشاهده نشده است. این ذخیرهسازی زیرزمینی وظیفه راستیآزمایی را پیچیده میکند، بهویژه با عدم اطلاع آژانس از مکان دقیق تأسیسات چهارم غنیسازی اعلامشده در اصفهان و اینکه آیا عملیاتی است یا حاوی مواد هستهای میباشد.
ناتوانی در راستیآزمایی توقف فعالیتها
از زمان حملات در ژوئن ۲۰۲۵، آژانس بینالمللی انرژی اتمی نتوانسته به هیچیک از چهار تأسیسات اعلامشده غنیسازی اورانیوم (نطنز، فردو، اصفهان و تأسیسات چهارم نامشخص) دسترسی پیدا کند. این امر آژانس را قادر به تأیید توقف کامل تمام فعالیتهای مرتبط با غنیسازی یا تعیین حجم، مکان یا ترکیب ذخایر فعلی نمیسازد. این فقدان دسترسی مداوم بیش از هشت ماهه نگرانیها را افزایش میدهد، زیرا برنامه هستهای ایران تنها برنامه خارج از کشورهای هستهای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی میکند؛ گامی بسیار نزدیک به سطح نظامی.
چالشهای آینده برای بازگشت به دیپلماسی
برنامه هستهای ایران همچنان محور بحثهای فشرده بینالمللی باقی مانده است؛ ناظران معتقدند فقدان شفافیت مانع هرگونه پیشرفت به سوی توافق جدید میشود. با ادامه فشارهای اقتصادی و تحریمها، پرسش باز میماند که چگونه میتوان بین حق انرژی هستهای صلحآمیز و تعهدات بینالمللی برای جلوگیری از اشاعه تعادل برقرار کرد. گامهای آتی، از جمله جلسات شورای حکام آژانس، ممکن است مسیر را به سمت آرامش یا تشدید بیشتر تعیین کند.
