فهرست مطالب
پرونده بازداشت کودکان در ایران یکی از حساسترین و در عین حال پنهانترین موضوعات حقوق بشری است. در سالهای اخیر، بهویژه همزمان با اوجگیری اعتراضات مردمی، کودکان و نوجوانان بهطور مستقیم هدف نهادهای امنیتی قرار گرفتهاند؛ اقدامی که نقض آشکار قوانین بینالمللی و اصول انسانی است و در سایه سکوت رسمی و توجیهات امنیتی ادامه دارد.
براى اطلاعات بيشتر :
سرکوب بهائیان در ایران:تشدید سیاست هدفمند در سایه بحران نظام
بازداشت کودکان در ایران به زبان اعداد
برآوردهای حقوق بشری مستقل نشان میدهد:
- هزاران کودک در جریان موجهای اخیر اعتراضات بازداشت شدهاند
- بخش قابل توجهی از آنان زیر ۱۸ سال سن دارند
- سن برخی بازداشتشدگان حتی به ۱۲ یا ۱۳ سال میرسد
این ارقام نشاندهنده یک الگوی سیستماتیک است، نه موارد استثنایی.
کودکان چگونه و چرا بازداشت میشوند؟
دلایل بازداشت کودکان در ایران متنوع است، از جمله:
- حضور در اعتراضات مسالمتآمیز
- فیلمبرداری یا انتشار محتوا در فضای مجازی
- نسبت خانوادگی با مخالفان
- اتهامات مبهمی مانند «اخلال در امنیت» یا «تبلیغ علیه نظام»
در بسیاری از موارد، بازداشت:
- بدون حکم قضایی
- بدون اطلاع خانواده
- و با انتقال به بازداشتگاههای ویژه بزرگسالان
انجام میشود.
درون بازداشتگاهها؛ نقض آشکار کودکی
گزارشهای خانوادهها و منابع حقوق بشری حاکی است که کودکان بازداشتشده با:
- بازجوییهای خشن
- فشارهای شدید روانی
- تهدید و ارعاب
- محرومیت از تماس با خانواده و وکیل
روبرو هستند. این شرایط آثار روانی ماندگاری برجای میگذارد و بازداشت کودکان در ایران را به شکلی از شکنجه پنهان تبدیل میکند.
قانون؛ زمانی که علیه کودک بهکار میرود
با وجود پیوستن ایران به کنوانسیونهای بینالمللی حقوق کودک، در عمل شاهدیم:
- محاکمههای ناعادلانه
- استفاده از قوانین امنیتی بهجای قوانین ویژه اطفال
- یکسانانگاری مسئولیت کیفری کودک و بزرگسال
در این وضعیت، قانون از ابزار حمایت به ابزار سرکوب بدل میشود.
هدف پنهان؛ شکستن جامعه از ریشه
ناظران بر این باورند که بازداشت کودکان در ایران با هدف:
- ارعاب خانوادهها
- جلوگیری از انتقال اعتراض میان نسلها
- ایجاد حافظهای مبتنی بر ترس در سنین پایین
صورت میگیرد. کودکی که امروز بازداشت میشود، شهروندی است که فردا با زخمهای عمیق اجتماعی زندگی خواهد کرد.
پیامدهای اجتماعی و انسانی
آثار این سیاست محدود به کودک نیست و به جامعه نیز سرایت میکند:
- فروپاشی روانی خانوادهها
- ترک تحصیل
- اختلالات روانی پایدار
- فروپاشی اعتماد عمومی به نهادها
از اینرو، بازداشت کودکان در ایران بحرانی اجتماعی و انسانی است، نه صرفاً یک تخلف حقوقی.
سکوت جهانی؛ همراهی غیرمستقیم
با وجود مستندسازی گسترده، واکنشهای بینالمللی نسبت به بازداشت کودکان در ایران:
- محدود
- مقطعی
- و فاقد بازدارندگی مؤثر
باقی مانده است. این سکوت، زمینه تداوم نقض حقوق کودک را فراهم میکند.
بازداشت کودکان در ایران نه اقدام امنیتی، بلکه جنایتی سیاسی و اخلاقی است که بنیان جامعه را هدف قرار میدهد.
حکومتی که کودکان خود را به زندان میفرستد، از حفاظت از آینده عاجز است و ورشکستگی اخلاقی خود را اعلام میکند.
