فهرست مطالب
از زمان اعلام خبر ترور ابراهیم رئیسی در ۱۹ مه ۲۰۲۴، سوالاتی در محافل سیاسی و رسانهای ایران، به ویژه با توجه به ابهام پیرامون این حادثه و اتخاذ سریع روایت رسمی بدون تحقیقات مستقل یا بحث عمومی، همچنان مطرح است. با توجه به سابقه رژیم ایران در مدیریت بحرانهای داخلی، فرضیه «ترور داخلی» به عنوان یک احتمال سیاسی مطرح میشود که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
براى اطلاعات بيشتر :
بودجه ۱۴۰۵ ایران؛ افزایش ۲۰ درصدی حقوق و تعمیق شکاف معیشتی
روایت رسمی ضعیف و ابهام عمدی
مقامات ترور ابراهیم رئیسی را به عنوان یک «حادثه تصادفی» تلقی کردند، اما این روایت به دلایل زیر سوءظنهایی را ایجاد کرده است:
عدم ارائه گزارش فنی دقیق برای عموم
جلوگیری از پرسیدن سوالات واقعی توسط رسانههای محلی
اطلاعات متناقض در مورد شرایط فنی و امنیتی حادثه
در سیستمی که تمام جنبههای رسانه و قوه قضائیه را کنترل میکند، ابهام به سیاست تبدیل میشود، نه تصادف.
ابراهیم رئیسی: از یک مرد رژیم تا یک بار سنگین
ترور ابراهیم رئیسی را نمیتوان بدون بررسی جایگاه او در درون رژیم درک کرد. او موارد زیر را داشت:
یکی از برجستهترین چهرههای سرکوب قضایی
ابزار کلیدی در سرکوب اعتراضات
جانشین بالقوه رهبر
اما با گذشت زمان، ابراهیم رئیسی به یک دردسر سیاسی تبدیل شد:
شکستهای اقتصادی انباشته
خشم عمومی گسترده
فرسایش مشروعیت او چه در داخل و چه در سطح بینالمللی
در رژیمهای تمامیتخواه، وقتی یک «مرد نظام» به یک دردسر تبدیل میشود، خلاص شدن از شر او به یک گزینه عملی تبدیل میشود.
مبارزات جانشینی و کلید ترور ابراهیم رئیسی
مبارزات قدرت در ایران نقش محوری در تحلیل ترور ابراهیم رئیسی دارند. حضور او تهدیدی مستقیم برای منافع جناحهای تأثیرگذار در درون بود:
سپاه پاسداران
مراکز تصمیمگیری غیرمنتخب
شبکههای منافع اقتصادی
این مبارزات از طریق صندوق رأی مدیریت نمیشوند، بلکه از طریق حذف سیاسی… و گاهی فیزیکی… مدیریت میشوند.
سابقه رژیم در حذف افراد خود
سابقه طولانی رژیم در موارد زیر:
حذف مخالفان داخلی
برکناری مقاماتی که “از نظر سیاسی فرسوده شدهاند”
استفاده از حوادث به عنوان بهانهای برای حذف رقبا
این سابقه، ترور ابراهیم رئیسی از درون رژیم را به یک فرضیه محتمل تبدیل میکند، حتی اگر هنوز هیچ مدرک عمومی ارائه نشده باشد.
ترور سیاسی یا حذف نرم؟
این گزارش ادعا نمیکند که مرگ ابراهیم رئیسی یک ترور تایید شده بوده است، اما:
زمینه سیاسی
مبارزات جانشینی
تاریخچه رژیم
عدم شفافیت
همه این عوامل، فرضیه “حذف از درون” را قانعکنندهتر از روایت “تصادفی” میکند.
ترور ابراهیم رئیسی همچنان یکی از معماییترین پروندهها در تاریخ رژیم مدرن ایران است. در میان یک روایت رسمی غیرقابل باور و سابقه طولانی حذفهای سیاسی، حقیقت همچنان مبهم است. با این حال، آنچه مسلم است این است که رژیمی که ابراهیم رئیسی را خلق کرده است، پس از پایان یافتن سودمندی سیاسی امثال او، در حذف آنها تردید نخواهد کرد.
