فهرست مطالب
در شرایطی که فشار اقتصادی و تحریمها کماکان بر شانه مردم سنگینی میکند، تأمین نان و غلات برای خانوادههای ایرانی به یکی از بزرگترین دغدغههای روزانه تبدیل شده است. طبق گزارشهای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و آمار گمرک ایران، بحران غلات غذایی در ایران طی سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ به مرحلهای بحرانی رسیده و تورم قیمت نان، برنج و آرد را به سطوحی رسانده که زندگی روزمره را برای اکثر خانوارها سخت کرده است.
ریشههای واقعی بحران غلات غذایی در ایران
بحران غلات غذایی در ایران فقط نتیجه تحریم نیست؛ ترکیبی است از خشکسالیهای پیاپی، سوءمدیریت فاجعهبار منابع آب، کاهش شدید سرمایهگذاری در بخش کشاورزی و اختلال در واردات به خاطر جنگ اخیر و بحران ارزی. تولید گندم کشور در سال زراعی ۱۴۰۴ حدود ۱۲.۵ میلیون تن بوده که ۱۲ درصد کمتر از میانگین سالهای قبل است، در حالی که مصرف سالانه ایران به ۱۶.۵ تا ۱۷ میلیون تن میرسد.
تشدید بحران با جنگ و مشکلات تجاری
بحران غلات غذایی در ایران در ماههای اخیر به شکل محسوسی بدتر شده. اختلال در مسیرهای تجاری از تنگه هرمز باعث شده واردات غلات در دو ماه اول ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل افزایش پیدا کند، اما قیمت تمامشده به دلیل هزینههای حمل و بیمه سرسامآور، جهش وحشتناکی داشته است.
براى اطلاعات بيشتر :
بحران آب در ایران؛ ذخایر سدها خالی و هشدارهای جدی
گزارش مؤسسه IFPRI نشان میدهد تورم مواد غذایی از شهریور ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۴۲ درصد بوده و در برخی استانها قیمت برنج و روغن تا سه برابر افزایش یافته.
بیشترین ضربه به طبقات پایین جامعه
بحران غلات غذایی در ایران بیش از همه بر دوش کمدرآمدها و حاشیهنشینها سنگینی کرده. آمارهای غیررسمی میگویند بیش از ۳۰ درصد خانوارهای ایرانی اکنون بخش عمده درآمدشان را صرف خرید نان و غلات میکنند. خرید تضمینی گندم از کشاورزان هم ۲۲ درصد افت کرده و وابستگی به واردات به بیش از ۴.۵ میلیون تن در سال رسیده. این یعنی سیاستهای پرطمطراق «خودکفایی» عملاً شکست خورده است.
مقایسه تلخ با کشورهای همسایه
وقتی بحران غلات غذایی در ایران را با ترکیه یا امارات مقایسه میکنیم، تفاوت فاحش مدیریت دو طرف به چشم میآید. همسایگان ما با مدیریت بهتر آب و تنوع تأمینکنندگان، توانستهاند ثبات نسبی ایجاد کنند، اما در ایران کشاورز همچنان با کمبود کود، قطعی برق طولانی و خشکسالی دست و پنجه نرم میکند، در حالی که منابع کشور به پروژههای غیرضروری و هزینههای خارجی اختصاص پیدا میکند.
در نهایت، بحران غلات غذایی در ایران ۱۴۰۵ دیگر فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ تهدیدی جدی برای آرامش اجتماعی و معیشت میلیونها نفر است. مردمی که هر روز با افزایش قیمت نان و کاهش قدرت خرید مواجهاند، دارند هزینه سیاستهایی را میپردازند که اولویتشان هرگز امنیت غذایی مردم نبوده.
