فهرست مطالب
ایران با یکی از بحرانهای روبهگسترش اعتیاد به مواد مخدر در میان زنان روبهروست؛ بحرانی که ابعاد آن نهتنها سلامت فردی، بلکه ساختار خانواده و جامعه را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. اگرچه اعتیاد به مواد مخدر در ایران همچنان در میان مردان شیوع بیشتری دارد، اما افزایش نگرانکننده زنان معتاد به یکی از چالشهای جدی اجتماعی و بهداشتی کشور تبدیل شده است.
ابعاد بحران: آمار و ارقام اعتیاد به مواد مخدر در ميان زنان ایران
بر اساس گزارشهای دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)، زنان حدود ۹٫۶ درصد از کل مصرفکنندگان مواد مخدر در ایران را تشکیل میدهند و نسبت مردان به زنان معتاد حدود ۸ به ۱ برآورد میشود. با این حال، کارشناسان معتقدند به دلیل تابوی اجتماعی و پنهانکاری، آمار واقعی اعتیاد زنان در ایران بسیار بالاتر از ارقام رسمی است.
برخی برآوردها نشان میدهد ایران بیش از ۱٫۱ میلیون فرد معتاد دارد که حدود ۷ درصد آنها زنان هستند. در گزارشهای غیررسمی داخلی حتی از عددی نزدیک به ۷۵۰ هزار زن معتاد سخن گفته میشود؛ رقمی که زنگ خطر جدی برای نظام سلامت و سیاستگذاری اجتماعی کشور به شمار میرود.
دلایل اعتیاد زنان در ایران: عوامل اجتماعی و روانی
پدیده اعتیاد به مواد مخدر در ميان زنان ایران ریشه در مجموعهای از عوامل درهمتنیده دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- خشونت خانگی و آسیبهای روانی: بسیاری از زنان برای فرار از فشارهای روانی، آزارهای خانوادگی و ترومای مزمن به مصرف مواد روی میآورند.
- فقر و فشارهای اقتصادی: بحران معیشتی، بیکاری و نابرابری اقتصادی نقش مستقیمی در افزایش گرایش زنان به مواد مخدر دارد.
- محیط خانوادگی و اجتماعی: در موارد متعددی، مصرف مواد از داخل خانواده آغاز میشود و زنان در کنار همسر یا سایر اعضای خانواده به دام اعتیاد میافتند.
این عوامل نشان میدهد که بحران اعتیاد به مواد مخدر در ميان زنان ایران یک مسئله فردی نیست، بلکه نتیجه مستقیم ساختارهای معیوب اجتماعی و اقتصادی است.
سن اعتیاد و پیامدهای بهداشتی
مطالعات نشان میدهد میانگین سنی زنان معتاد در ایران بین ۲۰ تا ۳۶ سال است و روند کاهش سن شروع مصرف مواد بهطور جدی مشاهده میشود. این مسئله، بهویژه در میان دختران جوان، تهدیدی جدی برای آینده جمعیتی و سلامت نسل بعدی محسوب میشود.
اعتیاد در این سنین پیامدهای شدیدی بر سلامت جسمی و روانی زنان، بارداریهای پرخطر و سلامت کودکان دارد.
موانع درمان اعتیاد به مواد مخدر در ميان زنان ایران
زنان معتاد در ایران با موانع ساختاری و فرهنگی جدی برای دسترسی به درمان مواجهاند، از جمله:
- انگ اجتماعی شدید که مانع مراجعه داوطلبانه زنان به مراکز درمانی میشود.
- کمبود مراکز درمانی تخصصی ویژه زنان بهویژه زنان باردار یا دارای فرزند.
- نبود برنامههای جامع بازتوانی که درمان پزشکی را با حمایت روانی و اجتماعی ترکیب کند.
در نتیجه، بسیاری از زنان تنها در مراحل پیشرفته اعتیاد یا پس از بروز عوارض شدید جسمی به دنبال درمان میروند.
براى اطلاعات بيشتر :
بیماریهای روانی در ایران؛ بحرانی که جامعه را تهدید میکند
پیامدهای اجتماعی و بهداشتی اعتیاد زنان
تأثیرات اعتیاد به مواد مخدر در میان زنان ایران فراتر از فرد است و شامل موارد زیر میشود:
- فروپاشی خانواده و آسیب به کودکان
- افزایش بیماریهای عفونی مانند HIV و هپاتیت در میان زنان مصرفکننده
- طرد اجتماعی، افسردگی و انزوای شدید
این پیامدها نشان میدهد که بیتوجهی به این بحران، هزینههای سنگینی برای کل جامعه به همراه خواهد داشت.
