فهرست مطالب
بحران سیگار در ایران با سرعتی نگرانکننده در حال گسترش است؛ بحرانی که دیگر صرفاً یک معضل بهداشتی نیست، بلکه به پروندهای سیاسی–اقتصادی بدل شده که منافع ساختار قدرت را با سلامت میلیونها شهروند گره زده است. در کشوری که از فروپاشی خدمات درمانی و فشارهای معیشتی رنج میبرد، مصرف سیگار به یکی از جدیترین تهدیدهای اجتماعی تبدیل شده؛ آن هم در سایه سکوت رسمی و نقشآفرینی نهادهای قدرتمند، بهویژه سپاه پاسداران.
آمارهای رسمی
بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۱۴ میلیون نفر در ایران بهطور منظم سیگار مصرف میکنند؛ در حالی که برآوردهای مستقل، بهویژه با توجه به رواج گسترده سیگارهای قاچاق و ارزانقیمت، رقم واقعی را بسیار بالاتر میدانند. این دادهها نشان میدهد بحران سیگار در ایران از سطح رفتار فردی عبور کرده و به بحرانی ساختاری بدل شده است که از فقدان نظارت و تعارض منافع تغذیه میکند.
بحران اقتصادی و بهداشتی
گزارشهای اقتصادی حاکی از آن است که بخش قابلتوجهی از صنعت دخانیات کشور، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، تحت کنترل نهادهای وابسته به سپاه پاسداران قرار دارد؛ از طریق شرکتهای پوششی و بنیادهای اقتصادی. این سلطه، بحران سیگار در ایران را به منبع درآمدی پایدار تبدیل کرده که سود سالانه آن به صدها میلیون دلار میرسد، بیآنکه این درآمدها صرف بهبود نظام سلامت یا برنامههای پیشگیری شود.
براى اطلاعات بيشتر :
مشکل بخش پزشکی در ایران، بحران انسانی نه فنی
اقتصاد مرگباری که رژیم میخواهد
از منظر بهداشتی، دادههای وزارت بهداشت نشان میدهد مصرف سیگار سالانه موجب مرگ حدود ۶۰ هزار نفر در ایران بر اثر بیماریهای قلبی، سرطان ریه و بیماریهای تنفسی میشود. با این حال، بحران سیگار در ایران فاقد یک راهبرد ملی جدی برای مهار است و همزمان، صدای پزشکان و کارشناسان مستقل در حاشیه قرار میگیرد.
سپاه پاسداران و حقوق ايرانيان
نگرانکنندهتر آنکه صنایع وابسته به سپاه پاسداران، با بهرهگیری از بیکاری و فقر، جوانان را هدف میگیرند و با عرضه محصولات دخانی ارزان و در دسترس، دامنه مصرف را گسترش میدهند. به این ترتیب، بحران سیگار در ایران به ابزاری برای فرسایش بلندمدت سلامت نسلهای آینده تبدیل میشود.
در نهایت، نمیتوان بحران سیگار در ایران را جدا از ساختار فساد سیاسی–اقتصادی حاکم دانست؛ جایی که منافع سپاه پاسداران بر جان شهروندان ترجیح داده میشود.
تا زمانی که انحصار این نهاد بر صنعت دخانیات شکسته نشود و اقتصاد از ساختارهای نظامی جدا نگردد، این بحران همچنان قربانی خواهد گرفت و سلامت جامعه را به بهای سود حفظ خواهد کرد.
