فهرست مطالب
پدیده کودکان خیابانی در ایران یکی از عمیقترین زخمهای پیکره جامعه معاصر ایران است؛ جایی که هزاران کودک کمسنوسال در شهرهای بزرگی مانند تهران و مشهد با شرایط معیشتی بسیار سختی دستوپنجه نرم میکنند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، فقر سیستماتیک و سوءمدیریت اقتصادی، صدها خانواده را به لبه پرتگاه رانده است و پیادهروها و مناطق صنعتی حاشیهای را به تنها پناهگاه این خردسالان تبدیل کرده که کودکیشان در روز روشن ربوده شده است.
ارقام تکاندهنده و آمار رسمی
علیرغم تلاشها برای بایکوت رسانهای، دادههای موجود نشاندهنده ابعاد فاجعهبار پرونده کودکان خیابانی در ایران است. آمار دقیق و واحدی به دلیل تداخل نهادهای مسئول وجود ندارد، اما برآوردها حاکی از آن است:
- نزدیک به ۲۰۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ کودک در خیابانها کار میکنند یا به طور دائمی در آنجا زندگی میکنند.
- بیش از ۸۰٪ این کودکان، “کودکان کار” هستند که خانواده دارند اما مجبور به تأمین لقمهای نان برای بقا هستند.
- گزارشهای سازمان بهزیستی نشان میدهد که ۹۰٪ این کودکان در معرض اشکال مختلف خشونت جسمی یا استثمار قرار میگیرند.
براى اطلاعات بيشتر :
نسبت ربایش کودکان در ایران؛ قدرت دولت کجاست؟
دلایل افزایش مستمر این پدیده
گسترش پدیده کودکان خیابانی در ایران تصادفی نیست، بلکه نتیجه مستقیم سیاستهای اقتصادی است که منجر به نابودی طبقه متوسط شده است. تورمی که از مرز ۴۰٪ فراتر رفته و بیکاری گسترده، کار کودکان را نه یک انتخاب، بلکه به ضرورتی برای بقا تبدیل کرده است.
علاوه بر این، نبود شبکههای امنیت اجتماعی واقعی، پدیده کودکان خیابانی در ایران را از یک مشکل اجتماعی گذرا به یک بحران ساختاری مزمن تبدیل کرده است. این کودکان نه تنها از تحصیل محروم هستند، بلکه در بسیاری از موارد فاقد شناسنامه و هویت قانونیاند که آنها را از ابتداییترین حقوق بهداشتی و آموزشی محروم میکند.
مسئولیتهای گمشده و راهکارهای غایب
برخى به عنوان ناظران وضعیت داخلی، معتقدند راه حل در طرحهای “جمعآوری اجباری” شهرداری نیست، بلکه در ریشهکنی فقر نهفته است. پرونده کودکان خیابانی در ایران نیازمند شفافیت بینالمللی و فشار حقوق بشری است تا منابع کشور به جای هزینههای نظامی فرامرزی، صرف حمایت از کودکان شود. نادیده گرفتن این نونهالان به معنای شکلگیری نسلی درهمشکسته است که آینده کشور را تا دههها تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در نهایت، وضعیت کودکان خیابانی در ایران لکه ننگی بر پیشانی نظامی است که ادعای عدالت دارد، اما فرزندان خود را رها کرده تا در سرمای استخوانسوز تهران، از سطلهای زباله ارتزاق کنند.
