فهرست مطالب
در میانه تحولات شتابان منطقه، پرونده سوریه در خاورمیانه بار دیگر به یکی از محورهای اصلی سیاست بینالملل میان واشنگتن و تلآویو تبدیل شده است؛ جایی که ایالات متحده آمریکا و اسرائیل تلاش میکنند نقشه نفوذ خود در سوریه را مطابق منافع راهبردیشان بازطراحی کنند، در حالیکه مردم سوریه همچنان بزرگترین بازندگان این بازی قدرت باقی ماندهاند.
🇺🇸 رویکرد آمریکا نسبت به سوریه
بر اساس اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، واشنگتن بهدنبال گشودن کانالهای تفاهم و نزدیکی در پرونده سوریه است؛ مسیری که از اختلافات پیشین میان بازیگران منطقهای عبور میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
دستاوردهای امارات جدید؛ الگویی توسعهمحور در برابر ناکامی ایران
ترامپ، احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، را «رهبری قدرتمند» توصیف کرد و ابراز امیدواری نمود که تفاهمی میان دمشق و تلآویو شکل بگیرد که بتواند مسیر حل بحران سوریه را هموار کند.
این رویکرد، بیش از آنکه تلاشی واقعی برای ثبات سوریه باشد، بخشی از یک پروژه بزرگتر برای بازآرایی موازنه قدرت در پرونده سوریه در خاورمیانه است؛ پروژهای که هدف آن جلب رضایت اسرائیل و مهار نفوذ روسیه و ایران در خاک سوریه است.
نگاه اسرائیل به پرونده سوریه
برای اسرائیل، پرونده سوریه در خاورمیانه مستقیماً با امنیت مرزهای شمالی این رژیم گره خورده است؛ بهویژه در برابر آنچه تلآویو «تهدید نیروهای مورد حمایت ایران» در سوریه مینامد.
نتانیاهو در کنفرانس خبری مشترک با ترامپ تأکید کرد که تضمین «مرزهای امن» و جلوگیری از هرگونه تهدید نظامی یا امنیتی علیه اسرائیل، خط قرمز این رژیم است. او همچنین موضوع «حمایت از اقلیتها» را بهعنوان بخشی از اولویتهای امنیتی اسرائیل مطرح کرد.
در واقع، اسرائیل در پی آن است که از هرگونه توافق احتمالی درباره سوریه، نفوذی پایدار و کنترلشده بهدست آورد؛ توافقی که مانع از نقشآفرینی بیحدوحصر ایران و متحدانش در آینده دمشق شود.
تضاد منافع و پیامدهای آن برای ثبات سوریه
تناقض اصلی در پرونده سوریه در خاورمیانه از اختلاف اولویتها میان آمریکا و اسرائیل ناشی میشود:
- ایالات متحده بهدنبال راهحلی سیاسی است که جنگ طولانی سوریه را پایان دهد و این کشور را به یک بازیگر منطقهای قابل مدیریت تبدیل کند.
- اسرائیل تمرکز خود را بر امنیت نظامی و محدودسازی نفوذ ایران گذاشته و ثبات سوریه را تنها در چارچوب منافع امنیتی خود تعریف میکند.
همین تضادها باعث شده سوریه همچنان به صحنهای برای کشمکش قدرتهای بزرگ تبدیل شود؛ کشمکشی که هزینه اصلی آن را مردم سوریه میپردازند.
پیامدهای منطقهای پرونده سوریه
با افزایش مداخلات خارجی، پرونده سوریه در خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری پیچیده شده است. این وضعیت پیامدهای متعددی بهدنبال دارد، از جمله:
- تداوم بیثباتی در بخشهای گستردهای از کشور،
- تعویق روند بازگشت آوارگان،
- و تبدیل نفوذ خارجی به مانعی جدی در مسیر بازسازی و توسعه سوریه.
به نظر میرسد بحث درباره سوریه دیگر محدود به مرزهای این کشور نیست، بلکه بخشی از معاملات بزرگتر منطقهای و بینالمللی شده که آینده خاورمیانه را شکل میدهد.