فهرست مطالب
بر اساس گزارشهای مراکز پژوهشی مستقل ایرانی و مطالعات منتشرشده از سوی «مؤسسه بینالمللی مطالعات ایران» در سال ۲۰۲۵، بحث درباره بازتعریف رابطه دولت و جامعه و همچنین مناسبات میان اقوام و مذاهب مختلف کشور بیش از گذشته مطرح شده است.
در سایه بحرانهای اقتصادی و سیاسی انباشته، امروز در شهرهای بزرگ و مناطق محروم، مفهوم وحدت ملی در ایران به یکی از مهمترین مطالبات اجتماعی تبدیل شده؛ آن هم در مقطعی حساس که کشور به دنبال راهی برای عبور از شکافها و فرسایش داخلی است.
اهميت وحدت ملى در ايران
اهمیت وحدت ملی در ایران از آنجا ناشی میشود که این مطالبه از دل جامعه برمیخیزد و فراتر از مرزبندیهای سنتی قرار میگیرد. از تهران تا زاهدان، از تبریز تا اهواز، شهروندان با مشکلات مشترکی چون تورم، بیکاری، محدودیتهای سیاسی و کاهش اعتماد عمومی روبهرو هستند. همین تجربه مشترک از فشار و بیثباتی، این آگاهی را تقویت کرده که تفرقه بیش از هر چیز به سود ساختار قدرت است و نه جامعه.
براى اطلاعات بيشتر :
نرخ مرگومیر در ایران در سال ۲۰۲۵؛ نگاهی به آمار
ادبيات رسمى در ايران
سالهاست که در ادبیات رسمی از وحدت سخن گفته میشود، اما در عمل فاصله میان مرکز و پیرامون عمیقتر شده است. بنابراین وحدت ملی در ایران اگر قرار است معنا داشته باشد، باید بر پایه پذیرش تنوع قومی، زبانی و مذهبی شکل بگیرد. کردها، بلوچها، عربها، آذریها، فارسها و ترکمنها همگی بخشی از هویت ملی ایران هستند و نادیده گرفتن این واقعیت، تنها به تشدید بیاعتمادی میانجامد.
تحقق واقعی وحدت ملی در ایران از برابری در برابر قانون آغاز میشود. زمانی که شهروند یک استان مرزی همان فرصتهای اقتصادی، آموزشی و سیاسی را داشته باشد که شهروند پایتخت دارد، احساس تبعیض کاهش مییابد. همچنین گشودن فضای سیاسی برای مشارکت جریانهای مدنی و مسالمتآمیز، میتواند از انباشت نارضایتی جلوگیری کند. وحدت به معنای حذف تفاوتها نیست، بلکه به معنای مدیریت عادلانه آنهاست.
براى اطلاعات بيشتر :
مشکلات اجتماعی در ایران: بحرانی که هر روز خود را تجدید میکند
اعتراضات مردمي در ايران و وحدت ملى در ايران
در سالهای اخیر، اعتراضات اجتماعی نشان داد که مطالبات مردم در نقاط مختلف کشور اشتراکات عمیقی دارد. عدالت، کرامت و حق انتخاب از جمله خواستههایی بود که در مناطق گوناگون شنیده شد. این همصدایی نشان میدهد که وحدت ملی در ایران امکانپذیر است، به شرط آنکه مطالبات عمومی به اصلاحات واقعی تبدیل شود، نه آنکه با برخوردهای امنیتی پاسخ داده شود.
از منظر اقتصادی نیز وحدت ملی در ایران پیششرط توسعه پایدار است. سرمایهگذاری و رشد اقتصادی در فضایی شکل میگیرد که ثبات و اعتماد وجود داشته باشد.
هرچه شکافهای داخلی عمیقتر شود، هزینههای سیاسی و اقتصادی افزایش مییابد. کاهش نابرابری منطقهای و توزیع عادلانه منابع میتواند به تحکیم این وحدت کمک کند.
رسانههای مستقل در ايران
رسانههای مستقل و جامعه مدنی نیز نقش تعیینکنندهای در تقویت وحدت ملی در ایران دارند. گفتوگوی آزاد درباره مسائل حساس و پذیرش دیدگاههای متنوع، زمینهساز اعتمادسازی است. در مقابل، انحصار روایت و محدود کردن صداهای متفاوت، شکافها را عمیقتر میکند.
در نهایت، وحدت ملی در ایران پروژهای شعاری نیست، بلکه نیازمند یک قرارداد اجتماعی تازه است؛ قراردادی که بر پایه عدالت، شفافیت و مشارکت همگانی بنا شود. در سال ۲۰۲۶، با تداوم فشارهای داخلی و خارجی، روشن است که آینده باثبات کشور در گرو تقویت همبستگی ملی و پذیرش تنوع در چارچوب قانون است. تنها در چنین شرایطی میتوان از ظرفیتهای متنوع ایران به عنوان نقطه قوت بهره گرفت و افق تازهای برای آینده گشود.
