فهرست مطالب
انقلاب ایران ۲۰۲۶ وارد یکی از خونینترین مراحل خود شده است. اعتراضاتی که از زمستان ۱۴۰۴ آغاز شد، بهسرعت از مطالبات اقتصادی فراتر رفت و به جنبشی فراگیر علیه ساختار حاکم تبدیل شد. در این مسیر، مرگ معترضان در انقلاب ايران ۲۰۲۶ به یکی از محوریترین نشانههای خشونت حکومتی و عمق بحران انسانی در ایران بدل شده است.
موضوع مرگ معترضان نهتنها افکار عمومی داخل کشور، بلکه نهادهای حقوق بشری بینالمللی را نیز بهشدت نگران کرده است.
آمار مرگ در اعتراضات؛ روایتهای متناقض
در حالی که حکومت آمار روشنی ارائه نمیدهد، منابع مختلف از افزایش نگرانکننده مرگ در جریان اعتراضات خبر میدهند:
- رسانههای رسمی از مرگ بیش از ۳٬۱۰۰ نفر تا اواخر دیماه ۱۴۰۴ سخن گفتهاند، بدون شفافسازی درباره هویت قربانیان.
- برآوردهای مستقل حقوق بشری، از مرگ بیش از ۶٬۰۰۰ معترض حکایت دارد.
- شواهد تصویری و شهادتهای میدانی نشان میدهد بسیاری از موارد مرگ معترضان در انقلاب ايران ۲۰۲۶ ناشی از شلیک مستقیم نیروهای امنیتی بوده است.
این شکاف آماری، خود نشانهای از تلاش برای پنهانسازی ابعاد واقعی مرگ در خیابانهای ایران است.
نامها پشت آمار؛ قربانیان مرگ معترضان
با وجود فشار امنیتی، برخی از موارد مرگ معترضان در انقلاب ايران ۲۰۲۶ بهصورت مستقل مستند شدهاند:
- رضا مرادی عبدالوند، ۱۸ ساله از لرستان؛ پس از اصابت گلوله نیروهای امنیتی در دی ۱۴۰۴ جان باخت.
- لطیف کریمی، از ساکنان ایلام؛ در جریان اعتراضات ملکیشاهی هدف تیراندازی قرار گرفت و مرگ او بهعنوان «حادثه» اعلام شد.
- شایان اسداللهی، ۲۸ ساله از ازنا؛ یکی از قربانیان شلیک مستقیم در اعتراضات پایانی آذر ۱۴۰۴.
- رضا قنبری، نوجوان ۱۷ ساله کُرد از کرمانشاه؛ خانوادهاش برای سکوت درباره علت مرگ فرزندشان تحت فشار قرار گرفتند.
این نامها یادآور آن است که مرگ معترضان در انقلاب ايران ۲۰۲۶ صرفاً عدد و آمار نیست، بلکه زندگیهایی است که آگاهانه قربانی سرکوب شدهاند.
چرا مرگ معترضان افزایش یافته است؟
افزایش موارد مرگ در اعتراضات اخیر، ریشه در چند عامل اساسی دارد:
- استفاده گسترده از گلوله جنگی علیه تجمعات غیرمسلح
- قطع اینترنت و جلوگیری از مستندسازی موارد مرگ معترضان
- روایتسازی رسمی برای نسبتدادن مرگها به «اغتشاش» یا «درگیری داخلی»
این سیاستها باعث شده مرگ معترضان به بخشی از راهبرد ارعاب بدل شود.
براى اطلاعات بيشتر :
برجستهترین سرمایهگذاران ایرانی مخالف حامی شاه
واکنشهای داخلی و بینالمللی به مرگ معترضان
نهادهای حقوق بشری بارها خواستار تحقیق مستقل درباره مرگ معترضان در انقلاب ايران ۲۰۲۶ شدهاند. گزارشگران ویژه سازمان ملل تأکید کردهاند که الگوی تکرارشونده مرگها میتواند مصداق جنایت دولتی باشد.
در داخل ایران نیز، خانوادههای قربانیان با وجود تهدیدها، همچنان خواهان حقیقت درباره مرگ فرزندانشان هستند.
مرگ معترضان در انقلاب ایران ۲۰۲۶، زخمی عمیق بر حافظه جمعی جامعه برجای گذاشته است. این مرگها نهتنها اعتراض را خاموش نکرده، بلکه آن را ریشهدارتر کرده است.
