فهرست مطالب
در سالی که گذشت، ایران با وضعیت بیسابقهای از بحران حقوق بشر روبهرو شد. گزارشگر ویژه سازمان ملل، مای ساتو، در گزارشی اذعان کرد که افزایش سرکوب و اعدام در ایران ۲۰۲۵ این کشور را به یکی از پرتلفاتترین دولتها از نظر اجرای مجازات اعدام در جهان تبدیل کرده است.
براى اطلاعات بيشتر :
نرخ جرم در استانهای ایران ۲۰۲۵؛ شکاف واقعیت و روایت رسمی
طبق گزارش رسمی، تنها در ده ماه نخست سال ۲۰۲۵، بیش از ۱۲ ۰۰۰ نفر اعدام شدند که این رقم در طول چند دهه گذشته بیسابقه بوده است. این روند نهفقط نشاندهنده افزایش جرم و جنایت، بلکه ابزاری سیاسی برای حفظ کنترل نظام بر جامعه است. گزارشگر ویژه سازمان ملل تصریح کرد که جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به عنوان «ابزار ترور دولتی» برای سرکوب مخالفان استفاده میکند، نه به عنوان نهادی قضایی برای عدالت.
افزایش سرکوب و اعدام؛ ابزار نظام برای خاموش کردن اعتراضات
گزارش افزایش سرکوب و اعدام در ایران ۲۰۲۵ نشان میدهد که حکومت ایران با استفاده از مجازات اعدام، فشار خود را بر جامعه افزایش داده است. بیش از ۲۲ هزار نفر تنها به دلیل فعالیتهای مدنی، سیاسی یا عقیدتی بازداشت شدهاند — آماری که تقریباً ۱۳ برابر بیشتر از سال قبل است. همچنین بازداشتهای اقلیتهای مذهبی دو برابر شده و شهروندانی که تنها دیدگاه خود را ابراز کردهاند نیز هدف قرار گرفتهاند.
روند سرکوب خشونتآمیز دولت با مرگ و شکنجه در زندانها همراه بوده است؛ دستکم ۵۹ زندانی در زندانهای ایران جان باختند که نشاندهنده افزایش ۱۶۸ درصدی نسبت به سال قبل است. این وضعیت، جلوهای از افزایش سرکوب و اعدام در ایران ۲۰۲۵ است و گواهی است بر عمق بحران حقوق بشر که جمهوری اسلامی نه تنها از آن عقبنشینی نکرده، بلکه آن را تشدید کرده است.
افزایش سرکوب و اعدام و فروپاشی مدیریت داخلی
گزارش وزارت خارجه آمریکا که بخشی از آن به وضعیت ایران اختصاص دارد، تأکید میکند افزایش سرکوب و اعدام در ایران ۲۰۲۵ بخشی از یک چرخه بحران بزرگتر است که زندگی روزمره مردم را در موارد متعددی ویران کرده است. سقوط ارزش ریال، تورم بالا، افزایش قیمت مواد غذایی و بحرانهای زیستمحیطی از جمله پیامدهای سوءمدیریت جمهوری اسلامی در همین سال بودهاند.
طبق این گزارش، افزون بر سرکوب داخلی، حکومت ایران با چالشهای خارجی نیز روبهروست و عملکردش در عرصه سیاسی و اقتصادی نهتنها زندگی مردم را تحت فشار قرار داده بلکه مشروعیت حکومت را نیز مخدوش کرده است.
پیامدهای بینالمللی و حقوق بشری
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل تأکید کرد که افزایش سرکوب و اعدام در ایران ۲۰۲۵ نقض آشکار تعهدات ایران تحت میثاقهای بینالمللی است و جامعه جهانی باید نسبت به این روند بیتفاوت نباشد. او گفت مقاومت و ایستادگی فعالان حقوق بشر و خانوادههای قربانیان، با وجود خطرهای فراوان، نشاندهنده روح انسانی و نیرویی است که نمیتوان آن را سرکوب کرد.
این گزارش همچنین بر اهمیت حمایت بینالمللی تأکید میکند تا حقوق بنیادین شهروندان ایران از جمله آزادی بیان، حق تجمع مسالمتآمیز و عدالت قضایی محافظت شود.
