فهرست مطالب
همزمان با گسترش اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران، حکومت جمهوری اسلامی بار دیگر به یکی از شناختهشدهترین ابزارهای سرکوب خود متوسل شد: قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶. این اقدام که بیش از ۲۰۰ ساعت به طول انجامید، نهتنها ارتباط شهروندان با جهان خارج را قطع کرد، بلکه عملاً به بخشی از ماشین سرکوب سیاسی تبدیل شد.
بازگشت محدود اینترنت؛ نمایش کنترلشده بهجای آزادی ارتباطات
بر اساس دادههای منتشرشده از نهادهای رصد اینترنت، پس از گذشت بیش از هشت روز قطعی گسترده، تنها کمتر از دو درصد از ظرفیت اینترنت کشور بهصورت محدود بازگشته است. این بازگشت قطرهچکانی، نه نشانه عادیسازی شرایط، بلکه ادامه سیاست قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶ در قالبی نرمتر و نمایشی است.
براى اطلاعات بيشتر :
انقلاب ايران ۱۴۰۴ ؛ خشم عمومی در برابر سرکوب خشن نظام
کارشناسان معتقدند حکومت با این اقدام تلاش دارد فشار افکار عمومی و واکنشهای بینالمللی را کاهش دهد، بدون آنکه کنترل اطلاعات را واقعاً از دست بدهد.
توجیهات رسمی؛ امنیت یا سرکوب اطلاعات؟
مقامات جمهوری اسلامی مدعیاند که قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶ با هدف مقابله با «حملات سایبری» و «تهدیدات امنیتی» انجام شده است. اما تجربه اعتراضات سالهای گذشته نشان میدهد که این توجیهات، پوششی برای خاموش کردن صدای معترضان و جلوگیری از انتشار تصاویر سرکوب است.
در عمل، اینترنت نه بهعنوان یک زیرساخت عمومی، بلکه بهعنوان اهرم سیاسی در دست حاکمیت استفاده میشود.
اینترنت و سرکوب؛ دو بازوی یک سیاست
همزمانی قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶ با کشتار معترضان در خیابانها، نشان میدهد که این اقدام بخشی از یک راهبرد هماهنگ امنیتی بوده است. قطع ارتباطات، امکان سازماندهی اعتراضات، اطلاعرسانی سریع و جلب توجه رسانههای جهانی را بهشدت کاهش داد.
سازمانهای حقوق بشری تأکید کردهاند که محرومسازی مردم از اینترنت، خود شکلی از نقض حقوق بشر و آزادی بیان محسوب میشود.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قطع اینترنت
فراتر از بُعد سیاسی، قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶ خسارات اقتصادی سنگینی نیز به همراه داشت. کسبوکارهای آنلاین، شرکتهای نوپا، فریلنسرها و حتی خدمات درمانی دیجیتال با اختلال گسترده مواجه شدند. برآوردهای غیررسمی از میلیاردها تومان زیان روزانه حکایت دارد.
این خسارات بار دیگر نشان داد که سیاستهای امنیتمحور حکومت، مستقیماً معیشت مردم را هدف قرار میدهد.
آنچه در ۲۰۲۶ رخ داد، تأیید دوباره این واقعیت است که قطع اینترنت در ایران ژانویه ۲۰۲۶ نه یک اقدام فنی، بلکه ابزاری سیاسی برای مهار اعتراضات مردمی بود. بازگشت محدود اینترنت نیز تغییری در ماهیت این سیاست ایجاد نمیکند.
تا زمانی که اینترنت در ایران گروگان تصمیمات امنیتی باقی بماند، آزادی اطلاعات، شفافیت و حقوق شهروندی همچنان قربانی خواهند شد.
