فهرست مطالب
با گسترش اعتراضات مردمی در سراسر کشور، قطع اینترنت در ایران بار دیگر به یکی از ابزارهای اصلی جمهوری اسلامی برای مهار خشم عمومی تبدیل شده است. در ۹ ژانویه، ایران عملاً از فضای دیجیتال ناپدید شد؛ اقدامی که ناظران آن را تلاشی ناامیدانه برای جداسازی خیابان از جهان و پنهانکردن ابعاد سرکوب ارزیابی میکنند.
براى اطلاعات بيشتر :
شکستگان اعتراضات ایران ۲۰۲۵–۲۰۲۶؛ جامعه بهای سرکوب را میپردازد
قطع اینترنت در ایران همزمان با اوجگیری اعتراضات
بر اساس گزارشهای میدانی، از شامگاه پنجشنبه اینترنت در بخش بزرگی از ایران بهطور کامل یا شبهکامل قطع شد؛ همزمان با برگزاری تجمعات گسترده در تهران، زاهدان و دیگر شهرها. این قطع اینترنت در ایران اقدامی مقطعی یا فنی نبود، بلکه ادامه سیاستی تکرارشونده است که حکومت هر بار در مواجهه با اعتراضات سراسری به آن متوسل میشود.
نکته قابل توجه آن است که این بار، هم اینترنت همراه و هم اینترنت ثابت دچار اختلال شدید شد؛ موضوعی که انتقال تصاویر، ویدئوها و حتی ارتباطات روزمره شهروندان را تقریباً ناممکن کرد.
چرا حکومت به قطع اینترنت در ایران متوسل میشود؟
تحلیلگران معتقدند قطع اینترنت در ایران سه هدف اصلی را دنبال میکند:
- جلوگیری از هماهنگی و سازماندهی معترضان
- مسدود کردن پوشش رسانهای مستقل و جلوگیری از انتشار تصاویر سرکوب
- ایجاد احساس انزوا و ترس از طریق قطع ارتباط با جهان خارج
زاهدان؛ سرکوب زیر پوشش قطع اینترنت در ایران
در شهر زاهدان، جایی که هزاران نفر از شهروندان اهل سنت به خیابانها آمدند، قطع اینترنت در ایران همزمان با استفاده نیروهای امنیتی از گاز اشکآور و شلیک مستقیم برای متفرقکردن معترضان رخ داد. نبود اینترنت، مستندسازی شمار دقیق مجروحان و بازداشتشدگان را دشوار کرد و به نیروهای سرکوبگر آزادی عمل بیشتری در سایه تاریکی دیجیتال داد.
پیامدهای قطع اینترنت در ایران بر زندگی روزمره
تأثیرات قطع اینترنت در ایران تنها به حوزه سیاست محدود نمیشود و زندگی روزمره شهروندان را نیز بهشدت تحت تأثیر قرار داده است:
- اختلال گسترده در خدمات بانکی و پرداختهای الکترونیکی
- فلج شدن کسبوکارهای آنلاین و مشاغل کوچک
- توقف فعالیت روزنامهنگاران و رسانههای مستقل
- قطع ارتباط خانوادهها با بستگان خود در داخل و خارج کشور
این پیامدها فشار اقتصادی و اجتماعی را در کشوری که پیشتر نیز با تورم، تحریم و سوءمدیریت مواجه بوده، دوچندان کرده است.
اعتراضات ادامه دارد؛ با وجود قطع اینترنت در ایران
برخلاف انتظار حکومت، قطع اینترنت در ایران به خاموش شدن اعتراضات منجر نشد. در بسیاری از مناطق، این اقدام حتی شهروندان بیشتری را به حضور مستقیم در خیابانها سوق داد. همزمان، چهرههای مخالف در خارج از کشور، از جمله رضا پهلوی، با انتشار پیامهایی از معترضان حمایت کرده و خواستار تداوم فشار مردمی شدند.
پیامی روشن: ترس از حقیقت
قطع اینترنت در ایران پیامی سیاسی و شفاف دارد: حکومت از تصویر و صدا همانقدر میترسد که از تجمع در خیابان. نظامهایی که به مشروعیت خود اطمینان دارند، نیازی به خاموشکردن اینترنت ندارند؛ اما حکومتهای بحرانزده، تاریکی اطلاعاتی را آخرین خط دفاعی خود میدانند.
با تداوم اعتراضات و گسترش نارضایتی عمومی، روشن است که قطع اینترنت در ایران راهحلی پایدار نخواهد بود، بلکه نشانهای دیگر از عمق شکاف میان جامعه و حاکمیت است. هر بار قطع ارتباط، بیاعتمادی را عمیقتر میکند و نشان میدهد که نبرد اصلی، تنها بر سر خیابان نیست، بلکه بر سر حق دانستن، حق ارتباط و حق روایت حقیقت است.
در چنین شرایطی، پرسش اساسی همچنان باقی است:
آیا میتوان کشوری را با خاموشکردن اینترنت اداره کرد، یا هزینه قطع اینترنت در ایران فراتر از توان حکومت خواهد رفت؟
