فهرست مطالب
بر اساس گزارشهای سازمانهای حقوق بشری مانند «Iran Human Rights» و «Hengaw»، طی سه سال اخیر موجی از کشتار سازمانیافته در زندانهای ایران ثبت شده که عمدتاً از طریق اعدام انجام شده است. این روند در زندانهای مختلف کشور و در بازه زمانی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بهطور چشمگیری افزایش یافته و به یکی از مهمترین شاخصهای بحران حقوق بشر در ایران تبدیل شده است.
روند افزایشی قتل در زندانهای ایران
نسبت قتل در زندانهای ایران در این دوره نشاندهنده رشد مستمر است. در سال ۲۰۲۳ حداقل ۸۲۹ تا ۸۵۳ مورد اعدام ثبت شد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ به حدود ۹۰۹ تا بیش از ۹۷۰ مورد رسید؛ یعنی افزایشی نزدیک به ۱۰ درصد. در سال ۲۰۲۵ نیز گزارشها از اجرای حداقل ۱۵۰۰ حکم اعدام خبر میدهند که بالاترین سطح در ۳۵ سال اخیر محسوب میشود.
براى اطلاعات بيشتر :
فرانت لاین دیفندرز خواستار آزادی مدافعان حقوق بشر زندانی
سهم ایران از آمار جهانی اعدام
اگر این ارقام را بهعنوان شاخص «قتل دولتی در زندانها» در نظر بگیریم، نسبت مرگ در زندانهای ایران بهطور قابل توجهی بالاتر از میانگین جهانی است. طبق دادهها، ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۴ درصد از کل اعدامهای ثبتشده جهان را به خود اختصاص داده است.
این تمرکز بالا نشان میدهد که سیستم قضایی و امنیتی کشور به شکل فزایندهای به مجازات مرگ متکی شده است.
ترکیب پروندهها و گروههای هدف
از نظر ترکیب پروندهها، بیش از ۵۰ درصد اعدامها مربوط به جرائم مواد مخدر بوده و بخش قابل توجهی نیز به اتهامات قتل عمد اختصاص دارد. همچنین گزارشها حاکی از افزایش اعدام زنان (حداقل ۳۰ مورد در ۲۰۲۴) و اقلیتها از جمله بلوچها و اتباع افغان است که سهمی نامتناسب از این آمار دارند.
چالش شفافیت و آمار واقعی
نکته قابل توجه، عدم شفافیت است؛ بهطوریکه تنها بخش کوچکی از اعدامها بهطور رسمی اعلام میشود و بسیاری از موارد در سکوت رسانهای انجام میگیرد. این موضوع باعث میشود نسبت واقعی قتل در زندانهای ایران احتمالاً بالاتر از آمارهای موجود باشد.
در مجموع، بررسی روند سهساله نشان میدهد که نسبت قتل در زندانهای ایران نهتنها کاهش نیافته، بلکه بهعنوان ابزار کنترل اجتماعی و سیاسی بهطور سیستماتیک در حال افزایش است؛ روندی که بدون نظارت بینالمللی، همچنان ادامه خواهد داشت.
