فهرست مطالب
در روزهای اخیر، گزارشی منتشرشده از سوی ایران اینترنشنال، بار دیگر پرده از ابعاد تازهای از فساد اقتصادی در ایران برداشت؛ روایتی که به یک شبکه پیچیده از رانت، سوءاستفاده مالی و ارتباطات پشتپرده در سطوح بالای قدرت اشاره دارد. این گزارش که در آغاز آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، به پروندهای میپردازد که در تهران و چند شهر کلیدی دیگر جریان داشته و حالا به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات فضای سیاسی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. منبع این اطلاعات، اسناد داخلی و اظهارات برخی منابع مطلع عنوان شده است.
ابعاد تازه از فساد اقتصادی در ایران
فساد اقتصادی در ایران، کلیدواژهای است که طی سالهای اخیر بارها تکرار شده، اما آنچه این بار اهمیت دارد، حجم و ساختار سازمانیافته تخلفات است. بر اساس این گزارش، بیش از ۳۰۰ میلیون دلار منابع مالی در قالب قراردادهای صوری جابهجا شده و حداقل ۱۲ شرکت واسطه در این چرخه نقش داشتهاند. این ارقام، تنها بخشی از واقعیتی است که بهگفته کارشناسان، نوک کوه یخ محسوب میشود.
نقش نهادها و افراد بانفوذ
آنچه این پرونده را متفاوت میکند، پیوند مستقیم آن با برخی نهادهای رسمی و افراد دارای نفوذ است. فساد اقتصادی در ایران دیگر صرفاً یک تخلف فردی نیست؛ بلکه به یک الگوی ساختاری تبدیل شده که در آن نظارتها یا ناکارآمدند یا عمداً نادیده گرفته میشوند. طبق دادههای منتشرشده، حدود ۶۵ درصد از قراردادهای بررسیشده بدون مناقصه عمومی واگذار شدهاند.
براى اطلاعات بيشتر :
تورم اسفند ۱۴۰۴ رکورد ۸۲ ساله شکست: خوراکی ۱۱۲.۵ درصد
واکنش افکار عمومی و بحران اعتماد
در چنین شرایطی، افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری نسبت به شفافیت حساس شده است. نظرسنجیهای نشان میدهد که نزدیک به ۷۰ درصد شهروندان، فساد اقتصادی در ایران را یکی از سه بحران اصلی کشور میدانند. این رقم، نشاندهنده شکاف عمیق میان مردم و ساختار تصمیمگیری است.
سکوت رسمی و آینده مبهم
با این حال، واکنش رسمی به این افشاگریها همچنان محدود و محتاطانه بوده است. تجربه نشان داده که بسیاری از این پروندهها یا به نتیجه نمیرسند یا در پیچوخم بوروکراسی فراموش میشوند. اما تکرار چنین گزارشهایی، یک پیام روشن دارد: مسئله فساد اقتصادی در ایران دیگر قابل پنهانکردن نیست.
اگر قرار باشد تغییری رخ دهد، این تغییر نه از بالا، بلکه از فشار افکار عمومی و رسانههای مستقل آغاز خواهد شد. در غیر این صورت، چرخهای که سالهاست ادامه دارد، همچنان تکرار خواهد شد؛ با هزینهای که مستقیماً از جیب مردم پرداخت میشود.