فهرست مطالب
گزارشی که توسط SWI swissinfo.ch منتشر شد، جزئیات تشدید تنش امنیتی شدید را فاش کرد که شامل حمله به تأسیسات نفتی در سلطنة عُمان و امارات متحده بود، در حالی که إيران به عملیات نظامی خود در خليج فارسي ادامه میدهد. این تحولات در روزهای اخیر در اوج تنش منطقهای فزاینده و افزایش بیسابقه خطرات مرتبط با امنیت انرژی جهانی رخ داد و بار دیگر آسیبپذیری زیرساختهای نفتی در منطقه را به نمایش گذاشت.
حمله به تأسیسات نفتی عمان و امارات
حمله به تأسیسات نفتی عمان و امارات را میتوان نقطه عطفی در معادله بازدارندگی منطقهای دانست. دادههای اولیه نشان میدهد برخی مراکز ذخیرهسازی و صادرات با اختلال نسبی مواجه شدهاند و ظرفیت عملیاتی در برخی نقاط بین ۸ تا ۱۲ درصد کاهش یافته است. هرچند آسیبها طی ۴۸ ساعت مهار شد، اما بازارها سریع واکنش نشان دادند و بهای نفت برنت حدود ۳.۷ درصد افزایش یافت و از مرز ۹۲ دلار در هر بشکه عبور کرد.
براى اطلاعات بيشتر :
ترتیبات مرحله پس از حمله به ايران و سناریوهای پیشرو
اهمیت حمله به تأسیسات نفتی عمان و امارات تنها در میزان خسارت مستقیم خلاصه نمیشود، بلکه پیام راهبردی آن قابل توجه است. روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت از طریق مضيق هرمز عبور میکند؛ معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی. هرگونه تهدید علیه زیرساختهای اطراف این گذرگاه حیاتی، مستقیماً بر زنجیره تأمین، هزینه بیمه و نرخ حملونقل اثر میگذارد.
از منظر اقتصادی
امارات روزانه حدود ۳.۲ میلیون بشکه و عمان نزدیک به ۱.۱ میلیون بشکه نفت تولید میکنند. اختلال ۱۰ درصدی به معنای خروج تقریبی ۴۳۰ هزار بشکه در روز از بازار است؛ رقمی که در شرایط کاهش تولید «اوپک پلاس» میتواند توازن عرضه و تقاضا را بههم بزند. بنابراین حمله به تأسیسات نفتی عمان و امارات صرفاً یک حادثه امنیتی مقطعی نیست، بلکه آزمونی برای توان منطقه در حفاظت از شریان اصلی اقتصاد خود است.
در سطح سیاسی
تداوم این رویکرد از سوی تهران نشاندهنده استفاده از ابزار فشار غیرمستقیم در مدیریت تنشهاست. با این حال، چنین مسیری برای داخل ایران نیز پرهزینه است. اقتصاد کشور با تورم بالای ۴۰ درصد دستوپنجه نرم میکند و ارزش پول ملی طی پنج سال گذشته بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است. هرگونه تشدید بیشتر میتواند به تحریمهای سختتر یا انزوای عمیقتر بینجامد.
نکته قابل تأمل آن است که کشورهای خلیج در دهه گذشته میلیاردها دلار برای تقویت سامانههای دفاعی و حفاظت سایبری سرمایهگذاری کردهاند، اما رخدادهای اخیر نشان داد حفاظت کامل از اهداف حیاتی عملاً ممکن نیست.
هزینه استقرار سامانههای پیشرفته پدافند هوایی برای هر تأسیسات ممکن است از یک میلیارد دلار فراتر رود، در حالی که اجرای حملات نامتقارن میتواند با هزینهای بسیار کمتر انجام شود.
در نهایت، حمله به تأسیسات نفتی عمان و امارات بار دیگر ضرورت بازنگری در راهبردهای امنیت انرژی را یادآور شد. امنیت انرژی موضوعی منطقهای یا سیاسی صرف نیست؛ مسئلهای جهانی است که با معیشت میلیاردها انسان گره خورده است. تداوم چرخه تنش، نه به ثبات خلیج کمک میکند و نه به منافع بلندمدت مردم ایران. رویکردی مبتنی بر کاهش تنش و مسئولیتپذیری منطقهای، کمهزینهتر و پایدارتر خواهد بود.
