فهرست مطالب
از اواخر دسامبر 2025، اعتراضات در ایران به طور گستردهای به دهها شهر گسترش یافته است، که عمدتاً به دلیل بحران اقتصادی شدید، تضعیف ارز و تشدید تورم بوده است، و این امر گروههای اجتماعی مختلفی را به خروج در برابر سیاستهای دولتی و وخامت شرایط معیشتی واداشته است.
براى اطلاعات بيشتر :
تهدید در ايران : دیوارنگاره تهدید تهران به کشتن سربازان آمریکا
اما با افزایش اعتراضات، بحث متمرکز بر روی حمایت خارجی از اعتراضات در ایران توسط طرفهای رسمی و رسانهای داخل و خارج کشور آغاز شد، که سوالات مهمی درباره منبع و ماهیت این حرکت ایجاد میکند.
اعتراضات… خواستههای مردمی یا سناریوی خارجی؟
ریشههای اعتراضات به نارضایتیهای اجتماعی و اقتصادی واقعی برمیگردد، اما یک سخنرانی رسمی از سوی دولت جمهوری اسلامی اعتراضات را به عنوان “غیرعادی و هدایتشده از خارج” توصیف کرد، که حمایت خارجی از اعتراضات در ایران را در کانون بحث سیاسی قرار میدهد.
فرمانده ارتش ایران گفت که اعتراضات “پدیدهای عادی در هر کشوری” است، اما او تغییر سریع به چیزی که آن را “اغتشاش” نامید، نقشهای از “دشمنان مردم ایران” دانست.
این ادعاها ادعاهای دولتی را تکرار میکند که تلاشهای خارجی برای بزرگنمایی ناآرامیها وجود دارد، با وجود اینکه هیچ مدرک مستقل قاطعی بر دخالت مستقیم وجود ندارد.
نقطه تقاطع: اظهارات رسمی و فضای بینالمللی
ادعای وجود حمایت خارجی از اعتراضات در ایران جدید نیست، اما اخیرًا این ادعاها ابعاد سیاسی گستردهتری به خود گرفتهاند با تکرار اظهارات مقامات ایرانی درباره “سوءاستفاده از بحران توسط نیروهای خارجی” برای برهم زدن امنیت داخلی.
همچنین صحبتهای برخی از رهبران آمریکایی درباره حمایتشان از معترضان توسط دولت ایران به عنوان دلیلی بر مداخله غیرمستقیم دوباره مطرح شد، که شک و تردیدها در میان افکار عمومی درباره دستورکارهای بینالمللی پیرامون اعتراضات را تغذیه کرد.
پوشش رسانهای و تأثیر آن بر روایت
رسانههای بینالمللی نقش بزرگی در انتقال تصاویر اعتراضات و نقضهای مستند علیه معترضان ایفا کردند، اما نیروهای حامی رژیم ایران این را بخشی از حمایت خارجی از اعتراضات در ایران دانستند، به این بهانه که پوشش مداوم هالهای بینالمللی حول این حرکت ایجاد میکند و بر دولت فشار میآورد.
در حالی که برخی ناظران بر این باورند که رسانهها واقعیت را به درستی منتقل میکنند و به افشای نقض حقوق بشر و گسترش همبستگی جهانی کمک میکنند.
استفاده سیاسی از اصطلاح
اصطلاح حمایت خارجی از اعتراضات در ایران توسط برخی از محافل رسمی برای کاهش مشروعیت مردمی حرکت استفاده میشود و تأکید میکند که مسئله تنها خواستههای اجتماعی نیست، بلکه توطئهای ساختگی علیه کشور است.
اما این روایت همچنان محل بحث است، زیرا بسیاری از ناظران مستقل و نهادهای حقوق بشری بر این باورند که اعتراضات به عنوان یک واکنش داخلی طبیعی به وخامت اوضاع معیشتی آغاز شدهاند، نه به دلیل عوامل خارجی مستقیم.
اثر اتهامات بر صحنه داخلی
تلاش برای پیوند زدن اعتراضات به حمایت خارجی از اعتراضات در ایران نه تنها برای آرام کردن اوضاع مفید نیست، بلکه برعکس ممکن است به:
- تشدید تنشهای مردمی
- افزایش تفرقه داخلی
- کاهش اعتماد به گفتوگوی ملی
برخی از نیروهای اصلاحطلب هشدار دادهاند که برخورد امنیتی و سخنرانیهای اتهامآمیز ریشههای بحران را درمان نمیکنند، بلکه آن را پیچیدهتر میکنند.
پرونده حمایت خارجی از اعتراضات در ایران بین روایتهای رسمی که طرفهای خارجی را متهم میکنند و تحلیلهایی که بر این باورند که این حرکت اساساً از خواستههای مشروع مردمی ناشی میشود، پیچیده باقی میماند.
حقیقت، مانند بسیاری از مسائل عمومی، در فضایی خاکستری قرار دارد که نیاز به تحلیلی آرام و تحقیقی مبتنی بر شواهد ملموس دارد، نه بازتکرار اتهاماتی که ممکن است به تصویر حرکت آسیب بزند و آن را از خواستههای اصلیاش دور کند.
