فهرست مطالب
در پی تشدید تنشها میان واشنگتن و تهران، بازارهای جهانی بهسرعت واکنش نشان دادند و اروپا که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارد، بیش از دیگران تحت تأثیر قرار گرفت. تنها طی چند روز از اوجگیری بحران، قیمت نفت و گاز افزایش یافت و دولتهای اروپایی بار دیگر با سناریوی تورمی مشابه سال ۲۰۲۲ روبهرو شدند.
پیامدهای جنگ ترامپ و ایران محدود به خاورمیانه نمانده و به عاملی مستقیم برای فشار بر اقتصاد اروپا تبدیل شده است؛ اقتصادی که هنوز از تبعات جنگ اوکراین بهطور کامل بازیابی نشده است.
براى اطلاعات بيشتر :
ترتیبات مرحله پس از حمله به ايران و سناریوهای پیشرو
تأثیر جنگ ترامپ و ایران بر قیمت انرژی
قیمت نفت برنت طی یک هفته حدود ۱۲ درصد افزایش یافت و از مرز ۹۵ دلار در هر بشکه عبور کرد؛ نگرانی اصلی، احتمال اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز است؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی نفت از آن عبور میکند. همزمان، قیمت گاز طبیعی در بازارهای اروپایی نزدیک به ۱۸ درصد رشد کرد.
این جهش قیمتی نشان میدهد جنگ ترامپ و ایران صرفاً یک بحران سیاسی نیست، بلکه شوک عرضهای است که زنجیره تأمین جهانی را تحت فشار قرار میدهد. اروپا که بیش از ۹۰ درصد نفت مصرفی خود را وارد میکند، بار دیگر در معرض آسیب ژئوپلیتیکی قرار گرفته است.
بازگشت تورم به اقتصاد اروپا
پس از آنکه نرخ تورم منطقه یورو به حدود ۲.۷ درصد کاهش یافته بود، برآوردهای اولیه نشان میدهد در صورت تداوم تنشها برای بیش از سه ماه، تورم ممکن است به بازه ۳.۵ تا ۴ درصد بازگردد.
در آلمان، هر افزایش ۱۰ دلاری در قیمت نفت میتواند سالانه حدود ۶ میلیارد یورو هزینه اضافی انرژی ایجاد کند؛ هزینهای که بهسرعت به بخش حملونقل، صنایع و مواد غذایی منتقل میشود.
ادامه جنگ ترامپ و ایران احتمالاً بانک مرکزی اروپا را وادار خواهد کرد کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازد؛ تصمیمی که میتواند رشد اقتصادی – که پیشبینی میشود امسال از ۱ درصد فراتر نرود – را بیشتر تضعیف کند.
بازارهای مالی و افزایش نااطمینانی
شاخصهای سهام اروپا در نخستین روزهای بحران بین ۳ تا ۵ درصد افت کردند، در حالی که قیمت طلا بهعنوان دارایی امن حدود ۷ درصد افزایش یافت. سرمایهگذاران نگران بسته شدن مسیرهای دریایی یا گسترش تحریمها هستند.
اقتصاد ایران؛ فشار مضاعف و انزوای بیشتر
ریال ایران طی دو هفته بیش از ۱۵ درصد از ارزش خود را از دست داده و نرخ تورم داخلی از ۴۰ درصد عبور کرده است. هرگونه تشدید درگیری میتواند صادرات نفت را بیش از پیش محدود کند و ذخایر ارزی را کاهش دهد.
در شرایط جنگ ترامپ و ایران، احتمال بازگشت به مسیر مذاکره کاهش مییابد و شکاف اقتصادی و اجتماعی عمیقتر میشود. نرخ بیکاری جوانان نیز به بیش از ۲۲ درصد رسیده و اقتصاد کشور توان تحمل دور تازهای از تحریمهای گسترده را ندارد.
اروپا در برابر انتخابهای دشوار
اروپا ممکن است ناچار شود واردات انرژی از آمریکا، قطر و نروژ را افزایش دهد؛ اما این گزینهها هزینه بالاتری دارند و توسعه زیرساختهای جدید نیازمند میلیاردها یورو سرمایهگذاری است.
بر اساس برخی برآوردها، تداوم جنگ ترامپ و ایران برای شش ماه میتواند رشد اقتصادی منطقه یورو را حدود ۰.۶ واحد درصد کاهش دهد و دستکم یک درصد به نرخ تورم سالانه بیفزاید.
