فهرست مطالب
ایران یکی از جدیترین بحرانهای سلامت در تاریخ مدرن خود را تجربه میکند که به «بحران دارو در ایران» معروف است. این بحران محدود به کمبود برخی داروها نیست؛ بلکه به افزایش شدید قیمتها، فروپاشی زنجیرههای تأمین و گسترش بازار سیاه نیز گسترش یافته و مستقیماً بر زندگی میلیونها بیمار، به ویژه مبتلایان به بیماریهای مزمن و جدی، تأثیر میگذارد.
براى اطلاعات بيشتر :
گرانی مواد غذایی در ایران؛تحقيق درباره بحران خاموش سلامت
کمبود شدید داروهای ضروری: بحران دارو در ايران
طبق گزارشهای مطبوعاتی و آمار چندین داروخانه در تهران و سایر شهرهای بزرگ، حتی تهیه داروهای ضروری برای درمان بیماریهای شایع و مزمن مانند دیابت، سرطان، اماس و تالاسمی نیز دشوار شده است.
در برخی مناطق، مانند سیستان و بلوچستان، خوزستان و اصفهان، داروخانهها نه تنها با کمبود داروهای وارداتی، بلکه با کمبود داروهای تولید داخل نیز مواجه شدهاند.
موجودی دارو به سطح خطرناکی کاهش یافته است
مقامات صنعت داروسازی اعلام کردهاند که موجودی داروهای ضروری در ایران در بیشتر موارد به کمتر از سه ماه کاهش یافته است. در حال حاضر، تقریباً:
۱۹۵ دارو کمتر از یک ماه موجودی دارند
۳۶۰ دارو کمتر از دو ماه موجودی دارند
۲۷۰ دارو کمتر از سه ماه موجودی دارند
این آمار، میزان شکاف موجودی را در حالی که شرکتها برای تأمین نیازهای روزانه شهروندان تلاش میکنند، برجسته میکند.
افزایش قیمتها و رشد بازار سیاه
قیمت داروها پس از حذف یارانههای نرخ ارز توسط دولت، به شدت افزایش یافته و برخی از این افزایشها به ۴۰۰ درصد رسیده است. در نتیجه:
بسیاری از داروهای ضروری اکنون برای طبقات متوسط و پایین جامعه مقرون به صرفه نیستند.
بیماران مجبورند داروها را با قیمتهای گزاف در بازار سیاه جستجو کنند.
گردش داروهای تقلبی و تقلبی افزایش یافته و تهدیدی قابل توجه برای سلامت عمومی محسوب میشود. یک داروساز در تهران تأیید کرد که برخی از داروها، مانند آنتیبیوتیکهای محبوب، اکنون تا ۳ میلیارد ریال (تقریباً ۳۶۰۰ دلار) در بازار سیاه فروخته میشوند. در موارد دیگر، کیفیت داروها به دلیل کمبود یا نبود بستهبندی اصلی، زیر سوال است.
تحلیل کارشناسان صنعت نشان میدهد که بحران دارو در ایران تصادفی نیست، بلکه نتیجه عوامل انباشته شدهای است، از جمله:
کمبود شدید ارز خارجی مورد نیاز برای واردات مواد اولیه ضروری.
عدم تعادل در تخصیص ارز و تأخیر در صدور مجوزهای واردات توسط بانکها و دولت.
کاهش تولید داخلی به دلیل کمبود منابع مالی، خروج کارگران ماهر و جابجایی برخی شرکتها.
کنترل شبهدولتی بر بیش از ۸۰٪ از بازار دارو که رقابت و شفافیت را کاهش میدهد.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی مرگبار
تأثیر این بحران فراتر از سلامت است؛ بیماران روزانه با معضلاتی مانند موارد زیر روبرو هستند:
رها کردن درمانهای ضروری به دلیل عدم توانایی در پرداخت هزینه آنها
به تأخیر انداختن جراحیها یا شیمیدرمانی به دلیل عدم دسترسی به داروها
روی آوردن به بازار سیاه و درمانهای ناامن
این واقعیت برخی از بیماران را مجبور میکند تا داراییهای خود را بفروشند یا برای تهیه داروهای مورد نیاز برای زنده ماندن وام بگیرند.
بحران دارو در ایران صرفاً کمبود دارو نیست؛ بلکه منعکس کننده یک بحران جامع اقتصادی و سیاسی است که در آن شهروندان عادی مغلوب سیاستهای شکست خورده شدهاند. تا زمانی که بحران دارو در ایران بدون راهحلهای اساسی ادامه داشته باشد، بیماران قربانیان خاموش این فروپاشی نظام سلامت خواهند بود.
