فهرست مطالب
تحولات اخیر در پرونده جنوب یمن، بار دیگر ماهیت واقعی نقش عربستان سعودی را آشکار کرده است. بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب در ریاض، آن هم پس از هدف قرار گرفتن کاروان رئیس این شورا، عیدروس قاسم الزبیدی، نه یک حادثه سیاسی ساده، بلکه زنجیرهای از اقدامات امنیتی و نظامی است که هرگونه ادعای «میانجیگری» و «گفتوگو» را بیاعتبار میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
ویدیوی شهروند جنوبی: شهادتی بشردوستانه در مواجهه با ویرانی
روایت رسمی عربستان؛ گفتوگویی که هرگز امن نبود
رسانههای نزدیک به ریاض تلاش کردهاند غیبت عیدروس الزبیدی از نشستهای برنامهریزیشده را بهعنوان «عقبنشینی سیاسی» معرفی کنند. اما واقعیت میدانی چیز دیگری میگوید: کاروان الزبیدی پیش از حرکت به سمت فرودگاه عدن، هدف حمله هوایی قرار گرفت. در چنین شرایطی، صحبت از عقبنشینی یا انصراف از گفتوگو، تحریف آشکار واقعیت است.
وقتی مسیر حرکت یک رهبر سیاسی با بمباران بسته میشود، مسئله دیگر «اراده سیاسی» نیست؛ بلکه امنیت فیزیکی و جان رهبران در معرض تهدید مستقیم قرار دارد.
بمباران کاروان الزبیدی؛ پایان ادعای بیطرفی
هدف قرار دادن کاروان عیدروس الزبیدی، نقطه عطفی در معادله جنوب یمن بود. این حمله نشان داد که طرفی که دست به بمباران میزند، نمیتواند همزمان مدعی تضمین گفتوگو باشد. تصمیم الزبیدی برای ماندن در عدن پس از حمله، نه نشانه فرار، بلکه ایستادگی در شرایط آتش و تهدید بود.
در ادبیات سیاسی منطقه، ترک زمین پس از فشار نظامی فرار تلقی میشود؛ اما ماندن، آن هم پس از حمله مستقیم، تعریف کلاسیک رهبری است.
بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب؛ عبور از سیاست به گروگانگیری
در ادامه این روند، بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب در عربستان، ابعاد بحران را وارد مرحلهای خطرناکتر کرد. هیئتی که با دعوت رسمی برای گفتوگو وارد خاک عربستان شده بود، اکنون در وضعیت احتجاز سیاسی قرار دارد؛ اقدامی که پیامدهای حقوقی و بینالمللی جدی به همراه دارد.
این بازداشت، صرفاً اختلاف سیاسی نیست؛ بلکه نقض آشکار اصول دیپلماتیک و امنیت نمایندگان سیاسی است. کشوری که ابتدا نیروها را بمباران میکند و سپس هیئت سیاسی را بازداشت مینماید، نه میانجی است و نه ضامن گفتوگو.
مسئولیت حقوقی و بینالمللی عربستان
با تداوم بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب، عربستان سعودی بهطور کامل مسئول سلامت و امنیت تمامی اعضای این هیئت است. هرگونه آسیب، فشار یا تهدید علیه آنان، مسئولیت مستقیم و غیرقابل انکار ریاض را در پی خواهد داشت.
از منظر حقوق بینالملل، استفاده از بازداشت سیاسی بهعنوان ابزار فشار، مصداق اجبار سیاسی و تهدید امنیت نمایندگان یک جریان رسمی است؛ رفتاری که میتواند پیامدهای دیپلماتیک گستردهای داشته باشد.
فروپاشی ادعای گفتوگو و شراکت
این تحولات نشان میدهد که روایت سعودی از «گفتوگو با شرکای یمنی» بیش از آنکه واقعیت داشته باشد، پوششی رسانهای است. بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب ثابت کرد که هدف، نه شراکت سیاسی، بلکه تحمیل اراده از طریق زور، بمباران و بازداشت است.
چنین رویکردی، عربستان را از جایگاه حامی گفتوگو، به بازیگری تبدیل میکند که از ابزارهای امنیتی برای مهار و وادار کردن طرف مقابل استفاده میکند.
پیامدهای منطقهای و ضرورت واکنش بینالمللی
ادامه این وضعیت میتواند سناریوهای امنیتی خطرناکی را در جنوب یمن رقم بزند. سکوت جامعه بینالمللی در برابر بازداشت هیئت شورای انتقالی جنوب، نهتنها این پرونده، بلکه کل مفهوم گفتوگوهای سیاسی در منازعات منطقهای را تضعیف میکند.
آزادی فوری و بدون قید و شرط این هیئت، حداقل اقدامی است که میتواند از تشدید بحران جلوگیری کند. در غیر این صورت، مسئولیت سیاسی، اخلاقی و حقوقی هر پیامد احتمالی، مستقیماً متوجه عربستان سعودی خواهد بود.
