فهرست مطالب
در اواخر دسامبر ۲۰۲۵ و همزمان با سقوط تاریخی ارزش ریال ايران و افزایش بیسابقه قیمتها، موجی از اعتراضات بازاریان در ایران در شهرهای مختلف راه افتاد که به سرعت به نماد بحران اقتصادی و نارضایتی عمومی تبدیل شد.
براى اطلاعات بيشتر :
افزایش شدید قیمت طلا در ایران: آیا به ۲۴ میلیون تومان خواهد رسید؟
این اعتراضات نشاندهنده عمق ناامیدی طبقه متوسط و کسبه سنتی از سیاستهای اقتصادی حکومت است و میتواند پیامدهای سیاسی–اجتماعی گستردهتری به همراه داشته باشد.
ریشههای اعتراضات بازاریان در ایران
بازاریان و کسبه در تهران و دیگر شهرها مغازههای خود را بستند و در اعتراض به سقوط ارزش ریال و گرانی کالاها دست به اعتصاب زدند. ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد تجمعات در بخشهایی از پاساژ علاالدین، مجتمع چارسو، سرای آهنگران بازار بزرگ تهران، بازار شوش و کوچه موبایلفروشان پاکدشت شکل گرفت، و معترضان شعارهایی چون «بازاری میمیرد، ذلت نمیپذیرد» و «ما همه با هم هستیم» سر دادند.
طبق گزارشهای منابع محلی، این اعتراضات در تهران، اصفهان، هَمِدان، خراسانرضوی، فارس، کرمانشاه، خوزستان و هرمزگان ادامه یافت، که نشاندهنده گسترش اعتراضات بازاریان در ایران به سرتاسر کشور است
بحران اقتصادی: سقوط ریال و تورم سرسامآور
یکی از عوامل اصلی اعتراضات بازاریان در ایران سقوط ارزش پول ملی بوده است، بهطوریکه نرخ دلار به بیش از ۱.۴۵ میلیون ریال رسید، رقمی که برای کسبه موجب افزایش چشمگیر قیمت کالاهای وارداتی و هزینههای حملونقل شد و فشار اقتصادی را به حد انفجار رساند.
این بحران اقتصادی در حالی رخ داده که نرخ تورم در ایران به سطوح بسیار بالا رسیده است، فشارهای معیشتی مردم برای خرید اقلام اساسی را به شدت افزایش داده و سرمایه کسبه را تحلیل برده است، بهطوریکه بازارهای سنتی که زمانی پایههای حمایت اقتصادی از نظام بودند، اکنون به صحنه اعتراض تبدیل شدهاند.
گسترش اعتراضات و همبستگی اجتماعی
اعتراضات بازاریان در ايران به سرعت از یک طبقه صنفی به یک حرکت اجتماعی گسترده تبدیل شد. دانشجویان، کارگران و شهروندان عادی نیز در این تجمعات حضور یافتند و شعارهای معنادار علیه سیاستهای اقتصادی و سیاسی حکومت سر دادند.
در روز چهارم اعتراضات، مردم اصفهان، کرمانشاه و فسا نیز در خیابانها حضور یافتند، و گزارشهایی از استفاده نیروهای سرکوب و تیراندازی مستقیم علیه معترضان منتشر شد، هرچند مقامات رسمی وقوع کشتهها را تکذیب کردند.
پیامدهای سیاسی–اجتماعی اعتراضات بازاریان
این خیزش بازاریان که از دل بحران اقتصادی ایران بیرون آمده است، از نظر تاریخی اهمیت دارد، زیرا بازاریان بهعنوان طبقهای که غالباً حامی حکومت بودهاند، اکنون علیه سیاستهای اقتصادی و مدیریتی ابراز نارضایتی میکنند — موضوعی که میتواند توازن اجتماعی و سیاسی را تغییر دهد.
حمایت برخی چهرههای سیاسی و فعالان از اتحاد اقشار مختلف جامعه در برابر جمهوری اسلامی نیز نشاندهنده این است که اعتراضات بازاریان در ایران میتواند به هستهای برای حرکتهای همبستهتر اجتماعی تبدیل شود.
امروز اعتراضات بازاریان در ایران نه فقط نماد بحران اقتصادی و سقوط ارزش ریال است، بلکه پدیدهای عمیقتر از خشم معیشتی همگانی نسبت به فساد، سوءمدیریت و بیعدالتی ساختاری حکومتی را به نمایش میگذارد. این حرکت اعتراضی پیامدهای وسیعی در تحولات آینده سیاسی–اجتماعی ایران خواهد داشت، زیرا نشان داده است که حتی طبقات حامی نظام نیز دیگر توان سکوت در برابر فشار اقتصادی را ندارند.
