فهرست مطالب
بانک مرکزی ایران از تضمین ارزی برای سفارشهای وارداتی زیر ۱۰۰ هزار دلار خبر داد، اقدامی که مقامات میگویند هدف آن «تسهیل واردات» و «تنظیم بازار ارز» است. با این حال، این اطلاعیه سوالات قدیمی در مورد توانایی رژیم در مدیریت بحران ارزی و اثربخشی چنین اقداماتی را در بحبوحه فروپاشی اقتصادی جاری، دوباره مطرح میکند.
براى اطلاعات بيشتر :
آیا قیمت آجیل شب یلدا در ایران به بحران تبدیل شده است؟
تضمین ارزی برای سفارشهای وارداتی به چه معناست؟
طبق اظهارات رسمی، تضمین ارزی برای سفارشهای وارداتی در ایران شامل ارائه ارز خارجی برای کالاهایی است که سفارشهای آنها در محدوده مشخص شده ثبت شده است، از طریق کانالهای تحت نظارت بانک مرکزی. از لحاظ تئوری، هدف از این تصمیم اطمینانبخشی به واردکنندگان و کاهش وابستگی به بازار سیاه است.
با این حال، تجربه گذشته نشان میدهد که چنین تصمیماتی اغلب صرفاً نمادین باقی میمانند، به خصوص با توجه به کمبود ارز خارجی و تعدد مراکز تصمیمگیری در سیستم اقتصادی.
ذینفعان واقعی این تصمیم
علیرغم توصیف «نظارتی» که رژیم سعی در استفاده از آن برای این تصمیم دارد، ناظران معتقدند که تضمین ارزی برای ثبت واردات در ایران در درجه اول به شبکه محدودی از واردکنندگان متصل به مراکز نفوذ خدمت میکند، در حالی که مشاغل کوچک و بازرگانان مستقل از این معادله کنار گذاشته شدهاند.
علاوه بر این، تعیین سقف ۱۰۰۰۰۰ دلار مشکل اساسی واردات را حل نمیکند؛ بلکه صرفاً آن را از نظر اداری تکهتکه میکند، بدون اینکه به ریشه اصلی بحران بپردازد: تحریمها، سوءمدیریت و عدم شفافیت.
بحران اعتماد، نه بحران رویهها
مشکل اقتصاد ایران دیگر فقدان تصمیمگیری نیست، بلکه فقدان اعتماد است. هر اطلاعیه جدید در مورد تضمین ارزی برای ثبت واردات در ایران با شبح شکستهای گذشته روبرو میشود، جایی که فرآیندهای تخصیص به تأخیر میافتادند، قوانین به طور ناگهانی تغییر میکردند یا اجرا بدون توضیح روشن به حالت تعلیق در میآمد.
با افزایش تورم و کاهش مداوم ارزش ریال، این سؤال همچنان باقی است: چگونه میتوان ارز را تضمین کرد در حالی که خود ذخایر ارزی در شک و تردید هستند؟
تأثیر محدود بر بازار
کارشناسان اقتصادی معتقدند که تأثیر تضمین ارزی برای ثبت سفارش در ایران بر قیمتهای بازار داخلی بسیار محدود خواهد بود. این مشکل صرفاً مربوط به واردات نیست، بلکه به هزینههای حمل و نقل، کارمزدها و فساد اداری نیز مربوط میشود – همه عواملی که قیمتها را برای مصرفکننده نهایی افزایش میدهند.
اعلام تضمین ارزی برای سفارش هاى وارداتی در ایران صرفاً یک راه حل موقت برای یک بحران ساختاری بسیار عمیقتر است. بدون اصلاح واقعی سیاستهای اقتصادی، تضمین شفافیت و پایان دادن به انحصارها، این اقدامات صرفاً تلاشهایی برای به تعویق انداختن، نه جلوگیری از، انفجار اقتصادی خواهند بود.
